Van Gölü üzerindeki mikrobiyalitlerde bulunan karbonat nanokürelerin kökenini araştıran uluslararası bir proje kapsamında akademisyenler, gölün farklı noktalarında dalış gerçekleştirerek numune toplama çalışmalarını tamamladı. Elde edilen örneklerin ilerleyen dönemde Salda Gölü'nden alınan numunelerle ve Mars'tan getirilmesi beklenen örneklerle karşılaştırılması hedefleniyor.
Van Gölü'nde Bilimsel Çalışma Sürüyor
Tarihi kalıntılar, batıklar ve farklı boyutlardaki mikrobiyalitleriyle dikkati çeken Van Gölü, su altındaki doğal zenginliklerinin yanında bilimsel araştırmalara da ev sahipliği yapıyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öncülüğünde yürütülen projeye Pamukkale Üniversitesi, Polonya'daki Varşova Üniversitesi, İtalya'daki Calabria Üniversitesi ve Çin Yer Bilimleri Üniversitesi'nden bilim insanları katılıyor.
"Van Gölü'ndeki Güncel Mikrobiyalitler Üzerinde Gelişen Biyofilmlerde Karbonat Nanokürelerin Kökeninin İncelenmesi" adlı proje, Van YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünce destekleniyor. Projeye katılan akademisyenler, Gevaş ilçesine bağlı Altınsaç Mahallesi yakınlarında gölün derinliklerine dalış yaparak farklı ülkelerdeki laboratuvarlarda incelenmek üzere mikrobiyalit oluşumlarından numuneler aldı.
Mars'tan Gelecek Numunelerle Karşılaştırılacak
Alınan örneklerle, mikrobiyalitlerde gelişen biyofilmlerdeki karbonat nanokürelerin oluşum süreçlerinin ve kökeninin belirlenmesi amaçlanıyor. Elde edilen verilerin Salda Gölü'nden alınan örneklerle ve Mars'tan getirilmesi beklenen numunelerle karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıkların ortaya konulması hedefleniyor.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Çetin Yeşilova, saha çalışmalarına ilişkin yaptığı açıklamada örnek alacakları lokasyonları önceden belirlediklerini, ardından örneklerin hangi derinlikte ve ne sıklıkla alınacağının tespit edildiğini söyledi.
Yeşilova, "Yürüyerek girebildiğimiz kadar yerlerden örneklemeler yaptık. Daha derinlere tekne ile gittik ve oradaki örneklemelerin ilkini aldık. Falcon tüplerine koyduğumuz örnekleri glutaraldehit ile uygun saklama koşullarında muhafaza ederek analiz için laboratuvarlara götüreceğiz" dedi.
Projedeki temel amaçlarının mikrobiyalitlerdeki nanokürelerin kökenini tespit etmek olduğunu belirten Yeşilova, kökenlerini belirledikten sonra bunları Salda Gölü ve Jezero Krateri'ndeki örneklerle karşılaştırmak istediklerini vurguladı. Yeşilova, "Şu anda elimizde Mars'taki örnekler yok. Bu örneklerin 2029'da gelmesi bekleniyor. Dolayısıyla Mars örnekleri geldikten sonra karşılaştırmayı yapabileceğiz. Fakat ilk etapta Salda Gölü'ndeki örnekler elimizde olduğu için bunlarla karşılaştırma yapabileceğiz" ifadelerini kullandı.
Uluslararası İş Birliği ile Yürütülüyor
Pamukkale Üniversitesi'nden Doç. Dr. Ezher Tagliasacchi ise Van'ın mikrobiyalit alanlarını incelemek, örnekler almak ve gerekli analizleri gerçekleştirmek amacıyla bulunduklarını söyledi. Projede herkesin ayrı bir çalışma alanının bulunduğunu aktaran Tagliasacchi, uluslararası nitelikteki projede farklı ülkelerden biyolog ve biyokimyacıların da bir araya geldiğini belirtti.
Suyun pH değerini, sıcaklığını ve çözünmüş oksijen miktarını ölçtüklerini ifade eden Tagliasacchi, "Arazide yapacağımız işlerin en önemli ayağı Van Gölü'nden bu mikrobiyalit örneklerini alabilmekti ve bunu bugün gerçekleştirdik. Ekiple birlikte başarılı bir dalış yaptık" diye konuştu.
Çalışma Mars Araştırmalarıyla Yakından İlgili
Varşova Üniversitesi'nden Prof. Dr. Miroslaw Slowakiewicz de saha çalışmalarının kendileri açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi. Son yıllarda Mars'ta yapılan araştırmaların bu çalışmaya yönelttiğini söyleyen Slowakiewicz, şu bilgileri paylaştı:
"Van'la ilgili henüz tam bir bilgiye sahip değiliz. Ancak bildiğimiz bir şey var: Salda Gölü de Van Gölü de oldukça yüksek pH değerlerine sahip. pH değerleri 10'a yakın. Bu, oldukça alkali ve yaşamın zor olduğu bir ekstrem ortamı gösteriyor. Böyle bir benzerliğe sahip. Bu nedenle çalışma oldukça önemli."
Proje kapsamında toplanan numuneler, karbonat nanokürelerin oluşum süreçlerine dair önemli ipuçları sunması beklenirken, Mars araştırmaları açısından da referans veri oluşturacağı değerlendiriliyor.
