Tonlarca elmayı dağın 300 metre altına indiriyorlar: Enerji tüketiminde %30'luk düşüş

İtalya'nın elma üretimiyle bilinen Val di Non bölgesinde üreticiler, hasat ettikleri binlerce ton elmayı geleneksel depolama yöntemlerinden farklı bir yaklaşımla saklamaya başladı. Eski bir dolomit madeninde yerin yaklaşık 300 metre altında kurulan soğuk hava depoları, hem enerji tüketimini azaltıyor hem de ürünlerin tazeliğini uzun süre korumasına olanak tanıyor.

DAĞIN İÇİNDE YER ALTI DEPOLAR

Trento ilindeki Val di Non ve Val di Sole vadileri, İtalya'nın en önemli elma üretim alanları arasında yer alıyor. Bölgedeki binlerce aile çiftçisi, 16 kooperatifin birleştiği Melinda konsorsiyumu çatısı altında ortak üretim ve satış faaliyetlerini sürdürüyor.

Konsorsiyum, hasat edilen elmaları boyut, renk ve kalite ölçütlerine göre ayırıp paketliyor. Ürünlerin bir kısmı kısa sürede pazara sunuluyor; kalan bölüm ise aylar boyunca tazeliğini koruyabilmesi için özel tesislerde saklanıyor. Bu amaçla eski Rio Maggiore dolomit madeninde, yerin yaklaşık 300 metre altında geniş kapsamlı soğuk hava depoları oluşturuldu.

Yer altındaki kaya yapısı, sıcaklığın dış ortama göre çok daha dengeli kalmasını sağlıyor. Elmalar yaklaşık 1 derece sıcaklıkta ve yüzde 1 oksijen konsantrasyonunda muhafaza ediliyor. Bu kontrollü ortam, meyvelerin olgunlaşma sürecini yavaşlatarak çok daha uzun süre taze kalabilmelerine imkân veriyor.

YER ÜSTÜ TESİSLERE GÖRE %30 DAHA AZ ENERJİ

Melinda'nın açıkladığı verilere göre yer altı depolama sistemi, geleneksel yer üstü soğuk hava tesislerine kıyasla yaklaşık yüzde 30 daha az enerji tüketiyor. Bu, hem üretim maliyetlerini düşürüyor hem de çevresel etkiyi azaltıyor.

KAMYONLARIN YERİNİ ELMA TELEFERİĞİ ALDI

Ağustos 2025'te hizmete giren Funivia delle Mele adlı teleferik sistemi, Predaia'daki işleme tesisini eski madenle doğrudan birbirine bağlıyor. Yaklaşık 1,3 kilometre uzunluğundaki hatta 28 yük kabini hizmet veriyor.

Sistem, her kabinde üç büyük meyve konteyneri taşıma kapasitesine sahip. Saatlik kapasitenin yaklaşık 138 ton olarak hesaplandığı belirtilirken, projeye ilişkin bazı açıklamalarda bu rakam 150 ton olarak ifade ediliyor.

• Teleferik uzunluğu: Yaklaşık 1,3 kilometre
• Yük kabini sayısı: 28 adet
• Toplam kapasite: Saatte 138-150 ton
• Enerji tasarrufu: Yüzde 30'a kadar azalma

İtalyan hükümetine göre teleferiğin devreye girmesiyle yılda yaklaşık 5 bin kamyon seferi ortadan kalkacak. Bu sayede hem yerel yollardaki trafik yoğunluğunun azaltılması hem de taşımacılık kaynaklı karbon salımlarının düşürülmesi hedefleniyor.