Avustralya'da yapılan yeni bir dermatoloji araştırması, sabahın erken saatlerinde veya akşamüstü hissedilen hafif güneş ışığının dahi cilt hücrelerinde belirgin DNA hasarına neden olduğunu ortaya koydu. Çalışma, güneşten korunma alışkanlıklarını kökünden değiştirecek nitelikte sonuçlar barındırıyor.
Bilim insanları, açık ve buğday tenli yaklaşık 60 gönüllünün sırt bölgesini günün farklı saatlerindeki doğal güneş ışığına eşdeğer düşük ve yüksek yoğunluklu ultraviyole radyasyona maruz bıraktı. Uygulama sonrasında alınan doku biyopsilerinde, hücrelerin stres altında salgıladığı 'p53' proteini seviyeleri ve doğrudan UV kaynaklı DNA lezyonları detaylı biçimde analiz edildi.
Ciltte kızarıklık olmaması hasar olmadığı anlamına gelmiyor
Laboratuvar incelemelerinde dikkat çekici bir sonuç ortaya çıktı: Ciltte herhangi bir güneş yanığı, kızarıklık veya pembeleşme görülmemesine rağmen hücre çekirdeğindeki DNA yapısında ölçülebilir hasar oluştuğu saptandı.
Araştırmacılar, hücresel tahribatı belirleyen temel faktörün güneşin anlık yakıcılığı değil, vücudun maruz kaldığı toplam UV dozu olduğunu belirledi. Bu doğrultuda şu anahtar nokta vurgulandı:
- Öğle saatlerinde kısa sürede alınan yüksek UV miktarı
- Günün erken veya geç saatlerinde dışarıda uzun süre kalarak biriken zayıf UV dozunun cilt üzerinde aynı hasar verici birikime yol açtığı
Güneş kremi günlük rutinin bir parçası olmalı
Çalışmanın eş lideri Prof. David Whiteman, düşük dozlu güneş temasının hemen kansere dönüşmediğini ancak aylar ve yıllar içinde biriken bu fark edilmeyen mikroskobik hasarların hücresel mutasyonları tetikleyerek cilt kanserine zemin hazırladığını ifade etti.
Günün erken saatlerinde güneşin zararsız olduğu yönündeki yerleşik algının hücresel düzeyde gerçeği yansıtmadığına dikkat çeken uzmanlar, güneş kremi kullanımının sadece tatillerde değil günlük yaşam içindeki kısa süreli dış ortam hareketlerinde de alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini bildirdi.
