Biyolojik saat tersine döndü: 50 günde 60 yıl gençleşen beyin kök hücreleri üretildi

Kök hücre biyolojisi, genetik ve yaşlanma karşıtı tıp alanlarında tarihi nitelikte bir bilimsel keşif kamuoyuna duyuruldu. Almanya'daki Bonn Üniversitesi Hastanesi Rekonstrüktif Nörobiyoloji Enstitüsü araştırmacıları, yaşlanmış kan hücrelerini genç beyin hücrelerine dönüştüren yeni bir "doğrudan dönüşüm" tekniği geliştirdi.

Yayınlanan bilimsel çalışmada, yaşları yeni doğandan 101 yıla kadar uzanan 15 farklı donörden alınan kandaki atasal hücreler incelendi.

Temiz Sayfa Aşaması Atlandı: Doğrudan Nöral Kök Hücre Üretimi

Geleneksel kök hücre çalışmalarında hücreler önce embriyonik "temiz sayfa" aşamasına sıfırlanıp ardından farklı bir organ hücresine dönüştürülürken, Bonn Üniversitesi ekibi geliştirdikleri özel viral yöntemle bu orta aşamayı tamamen atladı.

Enstitü Direktörü Profesör Oliver Brüstle liderliğindeki ekip, transkripsiyon faktörü taşıyan zararsız bir virüs yardımıyla alyuvar atasal hücrelerini doğrudan beynin işlevsel kök hücrelerine dönüştürdü. Dönüşümün 12. gününde kan proteinlerini tamamen bırakan hücreler, nöral proteinler salgılamaya başladı.

Zaman Geçtikçe Gençleşen Hücreler: 50 Günde 60 Yıl Geri Gitti

Araştırmanın en şaşırtıcı bulgusu, hücrelerin laboratuvarda biyolojik olarak daha da gençleşmesi oldu. DNA metilasyonu ve RNA sekanslaması ile izlenen epigenetik yaş, dönüşüm sürecinin 50. gününde donör yaşının yalnızca yüzde 5'ine kadar geriledi.

Dönüştürülen hücrelerin 50 günlük süre zarfında epigenetik olarak tam 60 yıl gençleştiği kaydedildi. Üstelik bu gençleşme sadece görünüşle sınırlı kalmadı:

• Hücreler DNA hasarlarını onardı
• Mitokondriyal toksisiteyi sıfırladı
• Genç bir beyin hücresi gibi aktif biçimde metabolik geri dönüşüm yaptı

Hücrelerin yaşlanma karşıtı dirençlerini bölünüp çoğalmadıkları koşullarda dahi koruduğu belirlendi.

Alzheimer ve Parkinson Tedavisinde Yeni Bir Çığır

Profesör Oliver Brüstle, elde edilen verilerin nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde devrim yaratacağını vurguladı. Daha önce yapılan canlı nakil deneylerinde, genetiği değiştirilen bu tür kök hücrelerin fare beynine başarıyla entegre olduğu ve mevcut sinir ağlarıyla tam uyumlu bağlantılar kurduğu kanıtlanmıştı.

Bilim insanları, bu yöntem sayesinde gelecekte Alzheimer, Parkinson ve felç hastaları için hastanın kendi kanından genç ve sağlıklı beyin dokuları üretilebileceğini bildiriyor.