Antalya'da denizin dibinde bulundu: Piramitlerden eski, içinden çıkanlar hayrete düşürdü

Antalya'nın Kekova kıyılarında yapılan su altı çalışması kapsamında, dünyanın en eski gemi batığı olduğu tespit edildi. Arkeologlar tarafından duyurulan keşfe göre batık, Mısır'daki Büyük Piramit'in inşa edildiği döneme rastlayan Erken Tunç Çağı'na, yani günümüzden 4 bin 400 ila 4 bin 700 yıl öncesine ait olduğu belirlendi.

Akdeniz'de kargo taşıyan yaklaşık 10 metre uzunluğundaki ticaret gemisinin ahşap gövdesi zamanla tamamen yok olmuş olsa da taşıdığı seramik saklama kapları deniz tabanında korunmuş durumda. Bazı kaplarda halen içerdikleri ürünlere dair kalıntıların bulunduğu tespit edildi.

Buluntu, Antalya'ya bağlı Kekova Adası kıyısına yakın bir noktada, su yüzeyinin yaklaşık 30 metre altındaki bir su altı yamacına dağılmış vaziyette tespit edildi.

Keşif seferine başkanlık eden Akdeniz Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakan Öniz, bulguyu "Batık, denizin dibinde bir zaman kapsülü" sözleriyle tanımladı.

Piramitlerden eski

Çalışmalarda üç büyük taş çapanın yanı sıra amfora şeklinde 30'dan fazla seramik saklama kabı kayda geçirildi. Geminin ahşap kısımları tamamen yok olduğu için radyokarbon tarihleme yöntemi uygulanamadı; bu nedenle arkeologlar amforaların tipolojik formlarını analiz etti.

• İki kulplu, ortasında belirgin bir çıkıntısı ve düz bir tabanı bulunan Kekova seramiklerinin, Mısır ve Orta Doğu'da gün yüzüne çıkarılan 4 bin 400 ila 4 bin 700 yıllık örneklerle birebir örtüştüğü anlaşıldı.
• Prof. Dr. Öniz, "Süsleme tekniklerini karşılaştırdığımızda batığımızın kesinlikle Erken Tunç Çağı'na ait olduğunu söyleyebiliriz. Bu yüzde 100 kesin" açıklamasında bulundu.

Kapların içinde inanılmaz buluş

Dalgıçlar tarafından yüzeye çıkarılarak koruma altına alınan amforaları inceleyen Avustralya Macquarie Üniversitesi'nden arkeolog Dr. Karin Sowada, bazı kapların sağlam kaldığını ve içlerinde parlak, yapışkan bir kalıntı bulunduğunu gözlemledi.

Dr. Sowada, "İçine baktım ve neredeyse bayılacaktım. Ne kadar çok kalıntı görülebildiğine inanamadım. Sadece lekeler gibi değildi, bu malzemeden geriye çok fazla kalmıştı" dedi.

Uzmanlar amforalarda zeytinyağı, şarap ya da ağaç reçinesi taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Kalıntıların, kapların tekrar tekrar kullanılmasından kaynaklanabileceğini vurgulayan Sowada, kapların varış noktasında boşaltılıp yıllarca kullanılmış olabileceğini belirtiyor.

Dünyanın en eski batığı

Arkeologlar geminin Doğu Akdeniz kıyılarından yola çıktığını ve yükünü günümüzde Türkiye'nin kuzeybatısında bulunan antik Truva kentine veya Girit'teki Minos uygarlığına götürmekte olduğunu tahmin ediyor.

Şiddetli akıntı ve rüzgarların çok sayıda gemiyi batırdığı Kekova bölgesinde yüzlerce batık bulunduğu biliniyor. Dalışlar esnasındaki izlenimlerini paylaşan Prof. Dr. Öniz, "5 bin yıl sonra bu nesnelere dokunan ilk insanlar biziz. Bizler her zaman denizcileri, amforayı üretenleri ve amforayı omzunda gemiye taşıyan insanı, kocalarını bekleyen ve maalesef geri dönemeyen kadınları düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Kekova'daki buluntu, dünyanın en eski batıkları sıralamasında ilk sıraya yerleşti. Bu alandaki önceki rekor, Yunanistan'ın güneyindeki Dokos Adası açıklarında bulunan yaklaşık 4 bin 200 yıllık batığa aitti. Ahşap aksamının bir bölümü günümüze kadar korunmuş en eski batık ise Bulgaristan açıklarında Karadeniz'de yer alıyor ve yaklaşık 2 bin 400 yıl öncesine tarihleniyor.