Antalya açıklarında 4 bin 700 yıllık gemi batığı: Dünya sualtı arkeoloji tarihinde rekor

Dünya sualtı arkeoloji tarihinde çığır açan bir keşif gerçekleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı izinleriyle Akdeniz Üniversitesi Deniz Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hakan Öniz liderliğinde yürütülen ekspedisyonda, Antalya'nın Kekova Adası açıklarında Erken Tunç Çağı'na ait devasa bir gemi batığı saptandı.

Yapılan tarihleme analizleri, sular altındaki batığın günümüzden 4 bin 400 ila 4 bin 700 yıl öncesine dayandığını ortaya koydu. Bu tarih, batığın Mısır piramitlerinin inşa edildiği dönemle eşzamanlı olduğunu ve dünyada bugüne kadar tespit edilen en eski gemi batığı unvanını aldığını doğruladı.

Giza Piramitleri'ndeki amforalarla birebir aynı formda

Arkeolojik incelemeler, 10 metre uzunluğundaki ahşap kargo gemisinin gövdesinin binyıllar içerisinde eridiğini, ancak gemi yükü olan 30'dan fazla seramik depolama çömleği (amfora) ve 3 adet taş çapanın sapasağlam günümüze ulaştığını gösterdi.

Ekip lideri Prof. Dr. Hakan Öniz, ilk buluntularda amforaların yakın döneme ait sanıldığını, ancak Mısır Giza Piramitleri'ndeki arkeolojik yayınlarda yer alan seramiklerle birebir aynı formun saptanması üzerine tarihlemenin kesinleştiğini açıkladı. Öniz, Mısır piramitleriyle aynı döneme ait bu eserlerin sualtı arkeolojisinde yeni bir çığır açtığını belirtti.

Ürdün Vadisi'nden çıkıp Troya ve Minos'a giden antik kargo

Arkeologlar, amforaların kökeninin Ürdün Vadisi'ne dayandığını ve içlerinin zeytinyağı ile şarapla dolu olduğunu değerlendiriyor. Batığın, dönemin en önemli ticaret merkezleri olan antik Troya kentine veya Girit'teki Minos uygarlığına ulaşmaya çalışırken fırtına nedeniyle battığı tahmin ediliyor.

Erken Tunç Çağı'nda Akdeniz'in devasa bir ticaret ağına ev sahipliği yaptığını vurgulayan uzmanlar, dönemin ticaret ağını şu şekilde özetliyor:

• Gıda ve şarap gemilerle doğudan batıya taşındı
• Değerli metaller ve fildişi ticareti yoğun şekilde sürdürüldü
• Volkanik cam (obsidyen) önemli bir ticaret ürünüydü
• Dokuma ürünleri Akdeniz ağı üzerinden dolaşıyordu

4 bin 200 yıllık rekor 500 yıl geriye çekildi

Daha önceki "en eski batık" rekoru Yunanistan kıyılarında bulunan 4 bin 200 yıllık batığa aitti. Antalya'daki bu yeni keşif, rekoru 500 yıl daha geriye taşıdı.

Prof. Dr. Hakan Öniz, Bakanlık izinleriyle yürütülen çalışmalarda bugüne kadar 434 arkeolojik gemi batığının belgelendiğini ifade etti. Kekova batığından çıkarılan amforaların laboratuvar analizlerinin devam ettiği, Akdeniz'in derinliklerinde keşfedilmeyi bekleyen daha eski batıkların tespiti için sualtı tarama çalışmalarının sürdürüldüğü bildirildi.