Uçaktan Paraşütle Atılan 76 Kunduz, Tarih Yazdı

Amerika Birleşik Devletleri'nin Idaho eyaletindeki Chamberlain Havzası, 1948 yılında son derece sıra dışı bir yaban hayatı projesine ev sahipliği yaptı. Bölgedeki kunduzları daha uygun bir yaşam alanına taşımak isteyen yetkililer, hayvanları uçakla taşıyarak paraşütle doğaya serbest bırakma kararı aldı.

Ağustos 1948'de yürürlüğe konulan bu benzersiz operasyonda 76 kunduz, özel olarak tasarlanmış ahşap kutulara yerleştirildi. Her kutunun üzerine bir paraşüt bağlandı ve uçakla vadiye götürülen hayvanlar yaklaşık 700 fit yükseklikten aşağı bırakıldı. Olağanüstü şekilde 75 kunduz sağ salim yere inerken, yalnızca birinin iniş sırasında yaralandığı belirlendi.

Kunduzlar için özel kutular tasarlandı

Operasyonun önünde duran en büyük engel, kunduzların dağlık ve engebeli araziye nasıl taşınacağıydı. Kara yolunun bulunmadığı bu bölgeye hayvanları at ve katırlarla götürmek hem aşırı zahmetliydi hem de kunduzların sağlığı için ciddi risk taşıyordu. Uzun ve zorlu yolculuklar sırasında aşırı ısınan ve beslenmekte zorlanan hayvanların, yeni yaşam alanlarına varmadan hayatını kaybetme olasılığı çok yüksekti.

Idaho Balık ve Av Hayvanları Dairesi'nde görevli Elmo Heter, bu soruna yaratıcı bir çözüm üretti: uçağın ve paraşütün birlikte kullanılması. Kunduzların kemirerek açamayacağı dayanıklı ahşap kutular hazırlandı. Kutular, paraşüt havadayken kapalı kalmalı ve yere indiğinde kendiliğinden açılmalıydı. Bu sayede hayvanları kutudan çıkarmak için görevlilerin bölgeye gitmesine gerek kalmıyordu.

Sistemin güvenliğini doğrulamak amacıyla Geronimo adı verilen yaşlı bir kunduz test aracı olarak kullanıldı. İlk denemelerde kutudan her çıktığında yakalanıp yeniden kutuya konan Geronimo, zamanla bu düzeneğe alıştı. Başarılı testlerin ardından gerçek uçuşlara geçildi.

Kunduzlar bölgenin doğal yapısını kökten değiştirdi

Kunduzların bu bölgeye yerleştirilmesinin ardında ciddi bir ekolojik gerekçe vardı. Kürk ticareti yüzünden Kuzey Amerika'daki kunduz nüfusu geçmiş yüzyıllarda ciddi oranda azalmıştı. Bu hayvanların ortadan kalkmasıyla birlikte inşa ettikleri barajlar da bakımsız kalıp yıkıldı, göletler kurudu ve bazı dereler derin, dar kanallara dönüştü.

1940'lara gelindiğinde Idaho'da kunduz nüfusu yeniden toparlanmıştı ancak bu kez hayvanlar yerleşim yerlerinde ağaçları kemiriyor, sulama kanallarını tıkıyor ve bazı bölgelerde su baskınlarına neden oluyordu. Yetkililer, kunduzları öldürmek yerine doğal yaşamın gelişmesine katkı sağlayabilecekleri uzak bir bölgeye taşımayı tercih etti.

Chamberlain Havzası'na bırakılan kunduzlar kısa süre içinde büyük bir dönüşüme imza attı. Yeni barajlar inşa etmeye, göletler oluşturmaya ve koloniler kurmaya başladılar. Bu barajlar suyun akışını yavaşlatarak toprağa daha fazla sızmasını sağladı. Sonuç olarak:

• Yeraltı su seviyesi yükseldi
• Çayırlar daha uzun süre yeşil kaldı
• Su kaynakları kurak dönemlerde korunabildi

Kunduz barajları yangınlara karşı da etkili olabilir

Kunduzların oluşturduğu sulak alanlar yalnızca su kaynakları açısından değil, yangınla mücadele bakımından da büyük önem taşıyor. Araştırmalar, kunduz barajlarının bulunduğu dere çevrelerindeki bitki örtüsünün, yangın sırasında bu hayvanların bulunmadığı benzer alanlara kıyasla çok daha iyi korunabildiğini ortaya koyuyor.

Suya doymuş topraklar ve yeşil bitki örtüsü, alevlerin ilerlemesini sınırlandıran doğal bariyerler oluşturabiliyor. Bu bölgeler aynı zamanda yangın sırasında bazı hayvanlar için güvenli bir sığınak işlevi görebiliyor.

Kunduzların olumlu etkisi balık popülasyonlarında da net biçimde görülüyor. Barajların oluşturduğu göletler, genç balıklara saklanabilecekleri alanlar sunarken su sıcaklığının dengelenmesine ve besin kaynaklarının artmasına yardımcı olabiliyor. Oregon'da yapılan bir çalışmada, kunduzların yaşam alanı oluşturduğu bir derede genç çelikbaş somonlarının üretiminde önemli bir artış kaydedildi.

Başarılı operasyon neden bir daha tekrarlanmadı?

1948'deki bu eşsiz paraşüt operasyonu, hayvanların ulaşılması zor bölgelere taşınması açısından tarihe geçen dikkat çekici bir örnek olarak kayıtlara geçti. Ancak bu yöntem yaygınlaşmadı. Yetkililer zamanla kunduzları taşımak için farklı ve daha geleneksel yöntemlere yöneldi ve paraşütle kunduz bırakma uygulaması bir daha tekrarlanmadı.

Öte yandan Chamberlain Havzası'na bırakılan kunduzların günümüzdeki durumu hakkında kesin bilgiler bulunmuyor. Idaho yetkilileri, bölgedeki kunduzların sayısını ve 1948'de bırakılan hayvanların soyundan gelenlerin hâlâ orada yaşayıp yaşamadığını doğrulayamıyor.

Yine de operasyonun ardındaki vizyon, günümüzdeki doğa koruma çalışmalarına ışık tutmaya devam ediyor. Kunduzların uygun alanlara yerleştirilmesi ve insanlarla yaşanan sorunların hayvanları öldürmeden çözülmesi, Batı ABD'deki bazı restorasyon projelerinde hâlâ önemini koruyor. Bir zamanlar kürkleri uğruna sayıları ciddi biçimde azalan bu hayvanlar, bugün doğal su sistemlerinin ve sulak alanların korunmasında vazgeçilmez bir tür olarak değerlendiriliyor.