Ticari kazanç için göle salınan balık 200 türü yok etti

Afrika kıtasının en büyük tatlı su havzası sayılan Victoria Gölü, geçmişte balıkçılık gelirlerini artırmak amacıyla yapılan bir müdahaleyle ekolojik bir felaketin sahnesine dönüştü. 1950'li yıllarda göle aşılan dev Nil levreği, biyolojik çeşitlilik tarihinin en ağır kayıplarından birine neden oldu. Yırtıcı türün göl faunasına dahil edilmesi, yerel balık popülasyonunu adeta sıfırlarken kıyı şeridinde de büyük çaplı bir ormansızlaşma dalgası başlattı.

Ticari kazanç hedefiyle göle bırakıldı

Sömürge yönetimi ve balıkçılık planlamacıları, yerli türlerin boyutlarının küçük olması nedeniyle av verimini yetersiz bulmuştu. Bu yüzden gölde kısa sürede devasa boyutlara ulaşabilen Nil levreği tercih edildi. 2 metreye kadar uzayabilen ve 200 kilogram ağırlığa ulaşabilen bu yırtıcı balık, doğal avcısı bulunmayan göl ortamında popülasyon patlaması yaşadı. Ancak hesaplanan ekonomik büyüme, havzanın biyolojik dengesi pahasına gerçekleşti.

200'den fazla endemik türün nesli tükendi

Nil levreğinin doymak bilmeyen avlanma kapasitesi, gölde milyonlarca yıldır evrimleşen yerel çiklit türlerini doğrudan hedef aldı. Besin zincirinin en üst basamağına yerleşen yırtıcı balık, yalnızca Victoria Gölü'ne özgü 200'den fazla endemik balık türünü avlayarak bu türlerin tamamen yeryüzünden silinmesine yol açtı.

Su tabanındaki yosun ve organik atıkları temizleyen türlerin yok olmasıyla göl suyu oksijensizleşti; bulanıklaşan su altı dengesini tamamen kaybetti.

Kıyı ormanları da yok oldu

Yıkım yalnızca suyun altıyla sınırlı kalmadı. Nil levreğinin yoğun yağ içeren et yapısı, geleneksel güneşte kurutma yöntemine izin vermedi. Bu nedenle avlanan balıkların fırınlanarak veya tütsülenerek işlenmesi zorunlu hale geldi.

Kıyı halkı, balıkları işlemek için gereken yakacak odunu temin edebilmek amacıyla göl çevresini saran doğal ormanları hızla kesip yaktı. Ağaç örtüsünün yok olmasıyla birlikte yaşanan toprak erozyonu, tonlarca çamurun göle dolmasına ve havzanın karadan da tahrip olmasına yol açtı.