Okyanusun 4 Bin Metre Altındaki Taşlar Oksijen Üretiyor: 46 Ülkeyi Ayağa Kaldıran Keşif

Pasifik Okyanusu'nun 4 bin metre derinliğinde, güneş ışığının neredeyse hiç ulaşmadığı bir bölgede olağanüstü bir keşif gerçekleştirildi. Ne bitki ne de yosun barındıran sıradan taşların oksijen ürettiği belirlendi. Bu beklenmedik bulgu, bilim dünyasında ve madencilik sektöründe geniş yankı uyandırdı.

Pasif Oksijen Üretimi Nedir?

Meksika ile Hawaii arasındaki Clarion-Clipperton Kırık Kırılmasında yer alan bu keşif, deniz tabanında bulunan polimetalik nodüllerin doğal bir şekilde oksijen üretebildiğini ortaya koydu. Bu mineraller, manganez, nikel ve kobalt gibi değerli elementler içeriyor.

Bilim insanları, bu mineral kümelerinin doğal birer pil gibi davranarak deniz suyunu elektroliz ettiğini ve bu süreçte kara oksijen üretildiğini açıkladı. Bulgular, kapsamlı bir hakem değerlendirmesinden geçerek bilimsel dergilerde yayımlandı.

Maden Devleri Rahatsız

Keşif, aynı nodülleri çıkarmayı hedefleyen derin deniz madenciliği sektöründe ciddi tepkilere yol açtı. Daha önce bu alandaki araştırmalara finansal destek sağlayan bir maden şirketinin yanı sıra İskoçya'daki bir üniversiteden araştırmacılar, bulguların bilimsel olarak tutarlı olmadığını savundu ve çalışmanın geri çekilmesini talep etti.

Bu karşı görüş de ayrı bir bilimsel dergide yayımlanarak kamuoyuyla paylaşıldı. Oksijen üretim oranlarının mevcut oşinografi modelleriyle örtüşmediği öne sürüldü.

46 Ülke Harekete Geçti

Bilimsel uyuşmazlık, Jamaika'nın Kingston şehrinde düzenlenen uluslararası bir deniz yatağı yönetimi toplantısında da gündeme geldi. Toplantıda derin deniz madenciliğine ilişkin bir yönetmelik çıkarılması engellendi. Ayrıca aralarında Fransa'nın da bulunduğu 46 ülke, derin deniz madenciliği faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması yönünde tutum sergiledi.

Yeni Sefer Başlatıldı

Eleştirilere yanıt vermek isteyen orijinal araştırma ekibi, ek verilerini hakem incelemesine sundu. Ekip ayrıca bulguları sahada doğrulamak amacıyla yeni bir uluslararası deniz bilimi seferi başlattı. Bu seferin sonuçlarının önümüzdeki aylarda açıklanması bekleniyor.

• Keşif yeri: Meksika ile Hawaii arasındaki Clarion-Clipperton Kırık Kırılması
• Derinlik: Yaklaşık 4 bin metre
• Oksijen kaynağı: Manganez, nikel ve kobalt içeren polimetalik nodüller
• Tepki çeken alan: Derin deniz madenciliği
• Moratoryum talep eden ülke sayısı: 46

Keşif, derin deniz ekosistemlerinin sandığımızdan çok daha karmaşık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Bilim camiası, bu olağanüstü fenomenin tam olarak anlaşılabilmesi için daha fazla saha çalışması yapılması gerektiğinin altını çiziyor.