Hong Kong'da 50 bin kişi 2,7 hektarlık alanda üst üste yaşıyordu! Güneşi gören şanslı sayılıyordu

Hong Kong'da yer alan Kowloon Surlu Şehri, geçmişte sıra dışı yapılaşması ve olağanüstü yoğun nüfusuyla dünyanın en dikkat çeken yerleşim alanlarından biri olarak öne çıkmıştı. Yalnızca 2,7 hektarlık bir alanda yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı bölgede, binalar birbirine adeta yapışık şekilde yükselirken dar sokaklar ve yetersiz altyapı günlük yaşamı büyük ölçüde zorlaştırıyordu.

Yıllar geçtikçe suç örgütleri, uyuşturucu ticareti ve yasa dışı faaliyetlerle de anılmaya başlayan yerleşim yeri, 1990'lı yıllarda tamamen yıkıldı. Bölgenin bugünkü görüntüsü ise geçmişten oldukça uzak.

İLK KURULUMU 19'UNCU YÜZYILA DAYANIYOR

Kowloon Surlu Şehri'nin tarihçesi 19'uncu yüzyıla kadar uzanıyor. Birinci Afyon Savaşı'nın ardından Hong Kong'un bir bölümü İngilizlerin kontrolüne geçtiğinde, Çin'deki Qing yönetimi İngiliz kolonisini yakından takip edebilmek amacıyla Kowloon Körfezi'nde surlarla çevrili küçük bir kale inşa etti.

1898 yılında imzalanan bir anlaşmayla Hong Kong'un büyük bölümü 99 yıllığına İngiltere'ye kiralandı. Ancak Kowloon Surlu Şehri bu anlaşmanın dışında tutuldu ve Çin toprağı olarak kaldı. Bu durum, bölgenin uzun yıllar boyunca iki yönetim arasında farklı bir statüde varlığını sürdürmesine yol açtı.

NÜFUS PATLADI, BİNALAR BİRBİRİNİN ÜZERİNE YÜKSELDİ

İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon kuvvetleri, yakınlardaki Kai Tak Havalimanı'nı genişletmek amacıyla şehrin surlarını yıktı. Savaşın bitmesinin ardından ise Çin İç Savaşı'ndan kaçan binlerce kişi bölgeye sığınarak buraya yerleşti.

İngiliz yönetiminin kontrolünün sınırlı kalmasıyla nüfus hızla artmaya başladı. Özellikle 1960'lı yıllardan itibaren yapılaşma yoğunlaştı ve birbirine bitişik binalar yükselmeye başladı. Bazı yapılar 14 kata kadar ulaştı.

Binaların birbirine çok yakın inşa edilmesi nedeniyle güneş ışığı sokakların büyük bölümüne hiç ulaşamıyordu. Dar geçitler, yetersiz altyapı ve aşırı kalabalık yaşam koşulları, Kowloon'u dünyanın en sıra dışı yerleşim alanlarından biri haline getirdi.

SUÇ ÖRGÜTLERİNİN DAĞILIŞ NOKTASI OLDU

Kowloon Surlu Şehri, yıllar içinde Çinli suç örgütleri olarak bilinen 'Üçlüler'ün en yoğun faaliyet gösterdiği bölgelerden biri haline geldi. Uyuşturucu ticareti ve çeşitli yasa dışı aktiviteler de yerleşim yerinin adıyla birlikte anılmaya başladı.

Buna karşın bölgede yaşayanların anlatımları, yaşamın yalnızca suç ve karmaşadan ibaret olmadığını ortaya koydu. Bazı eski sakinler, tüm zorluklara rağmen güçlü komşuluk ilişkilerinin bulunduğunu ve insanların birbirine destek olduğu hareketli bir mahalle hayatının sürdüğünü ifade etti.

1993'TE YIKIM SÜRECİ BAŞLADI

İngiliz ve Çin yönetimleri, 1990'lı yılların başında Kowloon Surlu Şehri'nin yıkılıp yerine park yapılması konusunda uzlaşmaya vardı. Yıkım çalışmaları 1993 yılında başladı ve 1994'te tamamlandı.

Yıkımdan geriye bazı tarihi yapılar ve günümüze ulaşan değerli eserler kaldı.

BUGÜN YERİNDE SAKİN BİR PARK VAR

Kowloon Surlu Şehri'nin bulunduğu alan, şu anda Kowloon Surlu Şehir Parkı olarak kullanılıyor. Qing Hanedanlığı dönemindeki Jiangnan bahçelerinden esinlenilerek tasarlanan parkta şunlar bulunuyor:

• Yürüyüş yolları
• Yeşil alanlar
• Dekoratif pavyonlar

Bir dönem yoğun yapılaşması ve kalabalığıyla adından söz ettiren bölge, bugün geçmişin izlerini taşıyan sakin ve huzurlu bir park olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.