Yapay zeka teknolojisindeki hızlı gelişim ve tedarik zincirlerinin yeniden yapılanması, dünya genelindeki üretim hatlarında otomasyonu zirveye taşıdı. Dünya genelinde fabrikalarda aktif çalışan endüstriyel robot sayısı 5 milyon barajını geçerek rekor kırdı. Türkiye'de de toplam robot stoku tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Uluslararası Robotik Federasyonu'nun raporundan derlenen bilgilere göre, dünya genelindeki fabrikalarda faaliyet gösteren aktif endüstriyel robot sayısı, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 artarak 5 milyon 79 bin ile rekor düzeyine ulaştı. 2025 yılı boyunca küresel ölçekte fabrikalara kurulan yeni robot sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 11 artışla 600 bini aştı.
Federasyon başkanı, küresel sanayideki bu dönüşümün, endüstriyel otomasyonun baş döndürücü bir hızla ilerlediğini gösterdiğini belirtti. Fabrikalarda aktif durumdaki 5 milyon robotluk bu yeni eşiğin, sadece 7 yıl önceki toplam robot sayısının iki katından fazlasına denk geldiği vurgulandı.
Asya otomasyonun merkezi olmayı sürdürüyor
Küresel robot pazarındaki ezici üstünlüğünü pekiştiren Çin, yıllık kurulumlarını yüzde 20 artırarak 354 bin yeni robotu üretim hatlarına dahil etti. Dünyadaki toplam kurulumların tek başına yüzde 59'unu gerçekleştiren Çin'de, yerli üreticilerin pazar payı yüzde 55'e ulaştı.
Asya'nın diğer güçlü oyuncularından Japonya ise robot sayısında 2025'te yüzde 19'luk sert düşüşle 36 bin 219'a geriledi. Bu kayıpla birlikte küresel sıralamada ikinciliği ABD'ye kaptırarak üçüncü sıraya düşen Japonya pazarında, kısa ve orta vadede büyük bir toparlanma öngörülmüyor.
- Güney Kore: Yıllık 30 bin yeni kurulumla dördüncü pazar konumunu koruyor. Otomotiv sektöründeki yeni yatırımlarla 2027 ve 2028 yıllarında güçlü büyüme bekleniyor.
- Hindistan: Robot kurulumunu yıllık yüzde 15 artışla 10 bin 500'e çıkardı. 2020-2025 yıllarındaki yüzde 27'lik yıllık ortalama büyüme oranıyla dikkat çekiyor.
ABD ikinciliğe yükseldi, Brezilya'da otomotiv patlaması yaşandı
Amerika kıtasında bu alanda hareketlilik göze çarpıyor. Yeni robot kurulumlarını yüzde 12 artırarak 38 bin 500'e çıkaran ABD, Japonya'yı geride bırakarak dünyanın en büyük ikinci robot pazarı unvanını aldı. Bu hacim, ABD istatistik tarihindeki en yüksek üçüncü veri olarak kayıtlara geçti.
Brezilya ise Çinli otomotiv devlerinin yatırımları sayesinde yüzde 38'lik dev bir sıçrama yakalayarak 4 bin 300 yeni robot kurdu. Ülkedeki otomotiv sektörü robot alımlarını yüzde 212 gibi olağanüstü bir oranda artırdı. Kanada yıllık yüzde 5 artışla 4 bin robot sayısına yaklaşırken, Meksika yüzde 7 düşüşle 5 bin 200'ün altına geriledi ve üst üste üçüncü yılı da kayıpla kapattı.
Avrupa pazarında büyüme hız kesiyor
Dünyanın beşinci, Avrupa'nın ise açık ara en büyük robot pazarı olan Almanya, Avrupa Birliği'ndeki toplam kurulumların yüzde 41'ini tek başına üstleniyor. Buna karşın ülkede robot satışları yüzde 8 azalarak 25 binin altına geriledi. Almanya'da otomotiv sektörünün pazardaki payı da küçülmeye devam ediyor.
Avrupa'nın diğer lokomotif pazarlarında da benzer bir daralma yaşandı:
- İtalya: Yüzde 11 düşüşle 7 bin 800'e
- Fransa: Yüzde 8 kayıpla 4 bin 500'e
- İspanya: Yüzde 15 düşüşle 4 bin 300'e geriledi
Küresel robot talebinin 2029'da 800 bini aşması bekleniyor
Rapora göre, yıllık yeni robot kurulumlarının 2026'da 655 bine, 2029 yılında ise 806 bine ulaşması öngörülüyor. Bu büyümenin arkasında iki temel yapısal itici güç bulunuyor:
- Gelişmiş ekonomilerdeki iş gücü kıtlığı ve tedarik zincirlerini güvene kavuşturma çabaları, şirketleri fabrikalarını kendi ülkelerine veya yakın bölgelere taşımaya zorluyor. Yüksek ücretli coğrafyalarda rekabet edebilmenin yolu otomasyondan geçiyor.
- Yapay zeka, makine görüşü ve gelişmiş sensör teknolojileri robotların yeteneklerini artırıyor. Robotları programlamanın kolaylaşması yatırım maliyetlerini düşürerek otomasyonu KOBİ'ler için de erişilebilir hale getiriyor.
Türkiye'de toplam robot stoku tarihi zirvede
Küresel robot pazarında 17. basamakta bulunan Türkiye'de yeni robot kurulumları 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 azalarak 3 bin 194'e geriledi. Üst üste iki yıl daralma gösteren Türkiye pazarı, buna rağmen istatistik tarihinin en yüksek dördüncü kurulum rakamına ulaştı. Türkiye'de bu alanda 2020-2025 yıllarındaki yıllık ortalama büyüme oranı yüzde 10 olarak gerçekleşti.
Yeni kurulumlardaki düşüşe karşın Türk fabrikalarında aktif çalışan toplam endüstriyel robot stoku yüzde 7 artışla 30 bin 990'a yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Türkiye bu hacimle küresel robot stoku sıralamasında dünya 15'inciliğine yükseldi. Toplam robot stoku son 5 yılda yıllık ortalama yüzde 13 büyüme gösterdi.
Metal sektörü otomasyonda lider, otomotiv stokta öncü
Türkiye'de geçmiş yıllarda otomasyonun lokomotifi olan otomotiv sektörü, liderliği kaptırdığı metal sanayisinin gerisinde kalmaya devam etti.
- Metal sanayisi: 2025 yılında kurulumlarını yüzde 8 artırarak 990 yeni robotu üretim hatlarına dahil etti. Toplam pazardan yüzde 31 pay alan sektör, Türkiye'nin en büyük robot alıcısı konumunu pekiştirdi. Fabrikalardaki toplam stoku 6 bin 774 adede ulaştı.
- Otomotiv sektörü: Yeni robot kurulumlarını yüzde 3 artırarak 889 adede yükseltti ve toplam pazardan yüzde 28 pay aldı. 11 bin 17 adetlik mevcut hacmiyle toplam aktif robot stokunun yüzde 36'sını elinde bulundurarak fabrikalardaki ağırlığını korudu.
- Beyaz eşya ve elektronik grubu: Robot talebi yüzde 37'lik sert düşüşle 136 adede geriledi.
- Gıda ve içecek sektörü: Robot alımları yüzde 40'lık keskin bir kayıpla 144 adede indi.
Uygulama alanlarına göre bakıldığında, Türkiye'de kurulan yeni robotların yüzde 59'u taşıma ve yerleştirme, yüzde 16'sı kaynak işlemlerinde görevlendirildi.
Raporda, Türkiye'nin genç ve eğitimli nüfusuna rağmen teknik pozisyonlardaki iş gücü açığının sürdüğü, ülkedeki robot yoğunluğunun küresel ortalamalara göre hâlâ oldukça düşük seviyede bulunduğu belirtildi.
Verilere göre Türkiye imalat sanayisinde her 10 bin çalışan başına sadece 52 robot düşüyor. Bu oran, otomasyonun en yoğun olduğu otomotiv sektöründe 374'e yükselirken, diğer tüm sektörlerin ortalamasında ise 35 seviyesinde bulunuyor.
