Sosyal kaygının arkasındaki gerçek: Kimse sizi izlemiyor

İnsan zihni, doğası gereği dünyanın merkezine kendisini yerleştirir. Psikolojide buna egosentrik önyargı adı verilir. Kendi düşüncelerimizin, hislerimizin ve bedenimizin son derece farkında olduğumuz için, başkalarının da bizimle aynı düzeyde ilgilendiğini varsayarız.

Sosyal ortamlarda üzerimize dikildiğini sandığımız hayali bir projektör vardır. Örneğin yeni aldığı bir tişörtle sokağa çıkan bir kişi, herkesin o tişörtün markasına veya kusurlarına baktığını zanneder. Oysa nörolojik ve psikolojik araştırmalar, insanların çevrelerindekileri gözlemlemek için çok az zihinsel enerji harcadığını ortaya koyuyor.

Gerçek şu ki herkes kendi kaygıları, işleri ve sorunlarıyla meşgul. Çevremizdeki insanların zihinsel odağının bize ayrılan kısmı, sandığımızdan çok daha küçüktür.

Ünlü 'Tişört' Deneyi

Psikologların yürüttüğü bir deney, bu durumu çarpıcı biçimde gözler önüne serdi. Deneyde katılımcılara, üzerinde popüler olmayan bir şarkıcının resmi bulunan son derece utandırıcı bir tişört giydirilerek kalabalık bir odaya girmeleri istendi.

Katılımcılar odadan çıktığında, herkesin kendilerine dik dik baktığını ve tişörtü fark ettiğini düşündüklerini söyledi. Ancak deney sonucu bunun tam tersini gösterdi:

• Odadaki insanların yalnızca çok küçük bir kısmı o tişörtü fark etti.
• Çoğu insan o kadar kendi iç dünyasına odaklanmıştı ki, yanı başından geçen sıra dışı bir detayı bile görmemişti.

Bu sonuç, sosyal kaygının temelinde yatan 'herkes bizi izliyor' inancının büyük ölçüde bir yanılgı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Anksiyeteyle mücadele eden pek çok kişi için bu bilgi, rahatlatıcı bir perspektif sunuyor.