Slim sigaralar tarihe karışıyor: 2015'ten sonra doğanlara sigara satışına ömür boyu yasak geliyor

Türkiye'de tütünle mücadele kapsamında köklü düzenlemeler hayata geçirilmeye hazırlanılıyor. 2040 yılından itibaren sigara satışının tamamen yasaklanması, ince (slim) sigaraların piyasadan çekilmesi ve 2015'ten sonra doğan vatandaşlara ömür boyu sigara satışı yapılmaması gibi kapsamlı bir kanun teklifi TBMM'ye sunulacak.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, ekim ayında Meclis'e getirilmesi öngörülen yeni yasa tasarısı hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Dünya genelinde 7 milyon kişi her yıl tütün nedeniyle hayatını kaybediyor

Prof. Dr. Ergüder, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını, her yıl ise yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini belirtti. Türkiye'nin tütünle mücadelede önemli adımlar attığını anımsatan Ergüder, 2003'te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalandığını, 2008'de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin hayata geçirildiğini hatırlattı.

Kadınlarda sigara kullanımı rekor seviyede

Dünyadaki genel düşüş eğilimine karşın Türkiye'de tütün kullanımında yeniden artış yaşandığını ifade eden Ergüder, kadınlardaki durumu endişe verici olarak nitelendi:

"Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise kullanım oranı yüzde 90'ı aşmış durumda."

Sigara satışlarında da dikkat çekici bir yükseliş olduğu belirtiliyor. Türkiye'de 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışları, 2025'te 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaşarak yaklaşık yüzde 78 oranında artış gösterdi.

2015'ten sonra doğanlara ömür boyu sigara yasağı

Kanun teklifi taslağında çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik önemli maddeler bulunuyor. Prof. Dr. Ergüder'in aktardığına göre taslakta şu düzenlemeler yer alıyor:

• 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi ve satışı yasaklanacak.
• 2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanacak.
• Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içme yasaklanacak.
• Parklar, bahçeler ve kamu binalarının çevrelerinde dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak.
• Standart paket uygulaması devreye alınarak ince (slim) sigaralar piyasadan kaldırılacak.
• 18 yaşından küçüklerin sigara alabilmesi kimlik doğrulama sistemi ile tamamen engellenecek.

2040 hedefi: Sigaranın olmadığı bir Türkiye

Ergüder, 2040 sonrasında tütün ürünlerinin tamamen yasaklanmasına ilişkin şunları söyledi:

"2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz."

Bu uygulamanın İngiltere dahil pek çok ülkede benzer biçimde hayata geçirilmeye çalışıldığını da belirten Ergüder, çocukları ve özellikle kız çocuklarını korumaya yönelik bu adımların kritik önem taşıdığını vurguladı.

Akciğer kanseri salgınına karşı sağlık vergisi geliyor

Türkiye'de ciddi bir "akciğer kanseri salgını" yaşandığını dile getiren Prof. Dr. Ergüder, her yıl yaklaşık 35 bin kişinin önlenebilir bir neden olan sigara kullanımı dolayısıyla akciğer kanserinden hayatını kaybettiğini açıkladı. Taslakta sigara paketlerine getirilmesi planlanan bir "sağlık vergisi" de yer alıyor. Bu vergiden elde edilecek gelirin koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılması öngörülüyor.

Ergüder, tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların uygulanması gerektiğini belirterek, "Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var" dedi.