Okul döneminde artan solunum yolu enfeksiyonlarına karşı uzmanından kritik uyarılar

Sonbahar ve kış aylarında kreş ve okullarda çocuklar arasında grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonları daha sık görülebiliyor. Burun akıntısı, öksürük, boğaz ağrısı ve ateş gibi belirtilerle ortaya çıkan bu hastalıklar, çocukların günlük yaşamını ve okul devamlılığını ciddi şekilde etkileyebiliyor.

Grip ile soğuk algınlığının belirtileri birbirine benzer olsa da hastalığın başlangıcı ve seyri konusunda önemli farklılıklar bulunuyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Sibel Kalçın Karakaş, çocuklarda grip belirtileri, evde bakım, ilaç kullanımı, okula dönüş ve korunma yolları hakkında kapsamlı bilgiler paylaştı.

GRİP İLE SOĞUK ALGINLIĞI ARASINDAKİ FARK NE?

Soğuk algınlığının genellikle burun akıntısı ve hapşırma gibi daha hafif belirtilerle başladığını belirten Uzm. Dr. Karakaş, gripte ise ateş, titreme, kas ağrısı, baş ağrısı ve belirgin halsizliğin daha sık görülebileceğini ifade etti. Çocuğun kendini yorgun hissedebileceği, iştahının azalabileceği ve günlük aktivitelerine katılmak istemeyebileceği belirtildi.

Öksürük, boğaz ağrısı ve burun tıkanıklığının yanı sıra bazı çocuklarda kusma ve ishal de görülebiliyor. Belirtilerin her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmayabileceği, hastalığın seyrinde çocuğun genel durumunun ve sıvı alımının dikkatle takip edilmesi gerektiği vurgulandı.

OKULA DÖNÜŞTE 24 SAAT KURALI

Hastalık döneminde çocuğun evde dinlenmesinin hem iyileşme hem de enfeksiyonun diğer çocuklara bulaşmasını önleme açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekildi. Uzm. Dr. Karakaş, şu önemli uyarıları paylaştı:

• Ateşi olan, belirgin halsizlik yaşayan veya kusma ve ishal gibi şikâyetleri bulunan çocuklar evde dinlenmeli.
• Çocuğun okula dönmesi için ateş düşürücü ilaç kullanmadan en az 24 saat ateşsiz kalması ve günlük aktivitelerine katılabilecek durumda olması gerekiyor.
• Ateşin ilaçla düşmesi hastalığın tamamen geçtiği anlamına gelmiyor; çocuğun enerjisi, iştahı ve genel durumu da değerlendirilmeli.

Hafif burun akıntısı gibi belirtileri kalan çocukların okula dönüşünde genel durumlarının ve okulun sağlık kurallarının dikkate alınması gerektiği belirtildi.

EVDE BAKIMDA SIVI ALIMI VE DİNLENME OLMAZSA OLMAZ

Grip geçiren çocuklarda evde bakımın temelini dinlenme ve yeterli sıvı alımının oluşturduğuna dikkat çekildi. Su, çorba ve çocuğun yaşına uygun diğer sıvıların tüketilmesi desteklenmeli, bebeklerde anne sütüne devam edilmelidir. Kusma varsa sıvılar küçük ve sık miktarlarda verilebilir. Burun tıkanıklığında serum fizyolojik kullanımı çocuğun rahatlamasına yardımcı olabiliyor.

Çocuğun hastalık sürecinde iştahının azalabileceği unutulmamalı; yemek yemesi için zorlamak yerine hafif ve sevdiği yiyeceklerin sunulması öneriliyor. Ayrıca odayın aşırı ısıtılmaması, çocuğun rahat kıyafetler giymesi ve dinlenebileceği bir ortam sağlanması da önemli.

ANTİBİYOTİK GRİP TEDAVİSİNDE KULLANILMAZ

Gribin virüs kaynaklı bir enfeksiyon olduğunun altı çizilerek antibiyotiklerin virüslere karşı etkili olmadığı vurgulandı. Bu ilaçların yalnızca hekim tarafından bakteriyel bir enfeksiyon saptandığında kullanılması gerekiyor.

Bazı hastalarda antiviral tedavi gerekebiliyor. Özellikle risk grubundaki çocuklarda erken değerlendirme büyük önem taşıyor; antiviral ilaçların hastalığın ilk 48 saatinde başlanması daha etkili olabiliyor. İlaç dozları çocuğun kilosuna ve kullanılan ürünün içeriğine göre belirlenmeli.

Uzm. Dr. Karakaş'ın dikkat çektiği kritik noktalar şöyle:

• Doktor önerisi olmadan ilaç başlanmamalı.
• Çocuklara aspirin verilmemeli.
• Aynı etken maddeyi içeren farklı ilaçlar birlikte kullanılmamalı.
• Küçük çocuklarda öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları da hekim önerisi olmadan kullanılmamalı.

NEFES DARLIĞI VE BİLİNÇ DEĞİŞİKLİĞİ VARSA BEKLEMEYİN

Grip çoğu çocukta destekleyici bakımla iyileşse de bazı durumlarda ağır seyredebiliyor. Uzm. Dr. Karakaş, vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gereken acil durumları şöyle sıraladı:

• Hızlı veya zor nefes alma
• Dudaklarda ve yüzde morarma
• Uyandırmakta güçlük, aşırı uyku hali
• Havale
• İdrar miktarında belirgin azalma, ağız kuruluğu ve ağlarken gözyaşı olmaması

Ayrıca iyileşmeye başlayan çocukta ateşin yeniden yükselmesi veya öksürüğün kötüleşmesi de dikkate alınmalıdır. Üç aydan küçük bebeklerde ise ateş, başka bir belirti olmasa bile acil değerlendirme gerektiriyor.

EL HİJYENİ VE AŞILAMA KORUNMANIN ANAHTARI

Gripten korunmak için günlük hijyen alışkanlıklarının ve aşılamanın hayati önem taşıdığı vurgulandı. Alınması gereken önlemler şöyle:

• Ellerin düzenli olarak sabunla yıkanması
• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnun mendille ya da dirsek içiyle kapatılması
• Kapalı ortamların düzenli havalandırılması
• Hasta çocukların iyileşene kadar evde dinlenmesi

Grip aşısının 6 aylıktan itibaren uygulanabildiği belirtildi. Özellikle 5 yaşından küçük çocuklar ve astım, diyabet, kalp, böbrek veya bağışıklık sistemi hastalığı bulunan çocuklarda aşıyla korunma büyük önem taşıyor. Aşı dozları ve uygulama takvimi çocuğun yaşına ve daha önce aşılanma durumuna göre hekim tarafından belirlenmelidir.