Mustafa Kutlu'nun Yeni Kitabı Yüzleşmeye Çağırıyor

Usta yazar Mustafa Kutlu'nun yeni çıkan "Bahtımın Yıldızı" kitabı, kapağıyla birlikte okurların dikkatini çekti. Kapakta aynı kadının iki farklı görünümü yer alıyor: biri tesettürlü, diğeri açık iki hâl. Bu kadın figürlerinin arkasında ise antik tiyatro görseli dikkat çekiyor. Kutlu'nun kendi çizdiği kapakların özenine alışkın okurlar, yayınevinin yapay zekâ tercihini sorgulamaktan geri duramadı.

Fakat kitabın asıl değeri kapakta değil, içeriğinde saklı. Kutlu, bugüne kadar halının altına süpürülen meseleleri bir arenaya çıkartıyor ve okura doğrudan sesleniyor: "Hodri meydan, bu soruların cevabını bulun."

Kapaktaki İki Yüz, İçerideki Kırılmalar

Kapaktaki kadın figürlerinin arkasındaki antik tiyatro görüntüsü ilk bakışta mesleki bir gönderme olarak değerlendirilebilir. Hikâyenin kahramanı Meryem bir arkeolog olduğu için bu görüntü doğal bir atıf olarak okunabilir. Ancak antik tiyatro, bir başka okumaya da kapı açıyor: İnsanın hem kendi içinde hem de dış dünyada yaşadığı hesaplaşmasının arenası. Bu arenada başını açan da örtüsünü koruyan da kendi tercihleri, inancı ve çevresiyle bir mücadele içinde yer alıyor.

Biçimsel Bir Ömür Muhasebesi

Dergâh Yayınları tarafından yayımlanan roman, Anadolu'dan İstanbul'a uzanan bir hayat üzerinden Emin Çakır'ın çocukluğundan gençliğine, eğitim ve çalışma hayatından yazarlığına, evliliğinden toplumsal yükselişine kadar uzanan geniş bir ömür muhasebesi sunuyor.

Emin'in hikâyesi boyunca aşağıdaki dönem ve olaylar da arka planda yer alıyor:

• 1980'lerin siyasi çatışmaları
• Üniversite yıllarındaki ideolojik tartışmalar
• 28 Şubat süreci
• Başörtüsü yasağı
• Şehirleşme ve şöhretin insan ilişkileri üzerindeki etkileri

Sadece Bir Tesettür Dönüşümü Değil

Romanda en dikkat çekici kırılmalarından birini Emin'in eşi Meryem yaşıyor. Lise yıllarında ailesinin karşı çıkmasına rağmen başını örten Meryem, yıllar sonra eşinin yazarlık şöhretiyle değişen hayatının içinde başka bir arayışa sürükleniyor. Aile hayatında ciddi kırılmalar yaşanırken, eşinden boşanmıyor ancak başını açıyor.

Ancak bu dönüşümü yalnızca bir kadının tesettürden çıkması olarak okumak, Kutlu'nun açtığı tartışmayı ciddi biçimde daraltabilir. Yazarın tartışılmasını istediği temel mesele şu: Bir zamanlar inancı uğruna mücadele eden bir insan, hayatının ilerleyen dönemlerinde hangi şartlarda başka bir tercih yapabiliyor?

Kutlu, her insanın hikâyesi ve başını açma sebebi farklı olsa da bireysel hikâyelerin ötesinde ortaya çıkan genel eğilimlerin nedenlerinin araştırılmasını istiyor. Kitabın sonunda bu konuda şu soruyu dile getiriyor:

"Bu 'çıkmaz' konusunda kafa yoralım mı? Ha, ne dersin sevgili okur?"

Kazançlar ile Kayıplar Arasında

Mustafa Kutlu, yalnızca Meryem'in dönüşümünü anlatmakla kalmıyor. Emin'in yoksulluktan kurtulma, eğitim ve şöhret sahibi olma yolculuğu üzerinden insanın kazandıkları uğruna neleri kaybedebildiğini de sorguluyor.

• Başarı ve maddi imkânlar artarken aileye ayrılmayan zaman
• İhmal edilen yakınlıklar
• İnsanın kendi değerlerinden uzaklaşması

Bunlar, eserin temel meseleleri arasında yer alıyor. Kitabın sonunda bırakılan soru işareti de bu bakımdan anlamlı. Yazar kesin hükümler vermek yerine, tartışmaya açık bir alan bırakıyor. Bir anlamda araştırmacılara, sosyologlara ve psikologlara "Hadi buyrun, hodri meydan" diyerek bu dönüşümün sebeplerini araştırmaya çağırıyor.

Bahtımın Yıldızı, okuru başkalarının tercihlerini yargılamadan önce kendi hayatı ve değerleri üzerine düşünmeye davet ediyor. Öte yandan bireysel tercihlerin arkasındaki farklı hikâyeleri anlamak ve genel toplumsal eğilimlerin nedenlerini ortaya koymak, belki de edebiyatın başlattığı tartışmayı başka alanlara taşır.