Dev demir yolu köprüsü kızartma tavası yöntemiyle yerine kaydırıldı

İngiltere'de, yüksek hızlı tren projesi HS2 kapsamında inşa edilen devasa bir demir yolu köprüsünün yerleştirilmesinde son derece dikkat çekici bir yöntem kullanıldı. Mühendisler, yaklaşık 320 metre uzunluğundaki Westbury Viyadüğü'nün çelik taşıyıcılarını yerine yerleştirmek için, kızartma tavalarının yapışmaz yüzeylerinde karşımıza çıkan malzemeden yararlandı.

Buckinghamshire bölgesinde inşa edilen köprünün çelik taşıyıcı sistemi toplam 2.695 ton ağırlığında bölümlerden oluşuyor. Bu büyüklükteki bir yapıyı vinçlerle tek seferde kaldırmak pratikte neredeyse imkânsız olduğundan, mühendisler farklı bir yol izledi.

Kızartma tavasının sırrı: PTFE kaplaması

Sistemin temelinde, politetrafloroetilen (PTFE) adı verilen malzeme bulunuyor. Bu madde, kızartma tavalarının yapışmaz kaplamalarında da kullanılan düşük sürtünme özellikli bir malzeme olarak biliniyor. PTFE'nin kaygan yapısı sayesinde ağır çelik parçalar yüzey üzerinde çok daha kontrollü ve zahmetsiz biçimde hareket ettirilebiliyor.

Özel kaydırma yüzeyleri ve hidrolik ekipmanlarla birlikte çalışan sistem, köprünün çelik bölümlerinin aşama aşama ilerletilmesini sağladı. Bu sayede devasa yapı, bulunduğu noktadan hiç kaldırılmadan yerine yerleştirilmiş oldu.

Üç aşamada tamamlanan dev operasyon

Çelik taşıyıcıların kaydırma işlemi Mart 2024'te başladı ve Ekim 2024'te sona erdi. Süreç üç ayrı aşamada yürütüldü:

1. İlk aşamada 1.145 tonluk çelik bölüm hareket ettirildi
2. İkinci aşamada daha büyük parçalar ilerletildi
3. Son aşamada hareket ettirilen yapının toplam ağırlığı 2.695 tona ulaşarak tamamlandı

Çelik bölümlerin yerleştirilmesinin ardından beton tabliye 42 metrelik parçalar halinde döküldü. Köprünün kenarlarındaki koruyucu yapıların da monte edilmesiyle inşaat süreci tamamlandı. HS2 yönetimi, 1 Ekim 2026 itibarıyla köprünün inşaatının tamamlandığını resmen duyurdu.

Fransız yönteminden ilham alınan tasarım

Westbury Viyadüğü'nde, Fransız yüksek hızlı tren hatlarından esinlenen özel bir taşıyıcı sistem de kullanıldı. Bu tasarımda çelik kirişlerin hem üstüne hem de altına betonarme katmanlar yerleştirilerek, daha az çelik ve betonla son derece dayanıklı bir yapı oluşturuldu.

Brackley çevresinde inşa edilen en uzun HS2 köprüsü olma özelliğini taşıyan yapı, tamamlanmış olsa da henüz yüksek hızlı tren seferleri başlamadı. Projenin diğer bölümlerindeki inşaat çalışmaları ise hızla devam ediyor.