Çölün Ortasına Bırakılan 500 Kaplumbağa, 5 Yılda İmkânsızı Başardı

Sahra Altı Afrika'nın Sahel bölgesinde, aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklık nedeniyle iyice sertleşen toprakta etkileyici bir ekolojik dönüşüm gerçekleşiyor. Gündüzleri 60 dereceyi aşan sıcaklıklar ve gecelerde yaşanan ani soğumalar yüzünden yağmur suyunu ememeyen donmuş toprak tabakası, yerli bir kaplumbağa türü sayesinde yeniden nefes almaya başladı.

Kaplumbağalar Çölü Yeşile Çevirdi

2021 yılında bilim insanları, aşırı sıcak ve kuraklık koşullarına yıllar içinde uyum sağlamış 500 adet şporlu kaplumbağayı bölgedeki bozulmuş araziye bıraktı. Beş yılın sonunda uydu görüntüleri çarpıcı bir tablo ortaya koydu: çöl kumlarının tam ortasında yeşil alanlar oluşmuştu.

Yüzeydeki Sert Kabuğu Kırıyorlar

Dünyanın en büyük üçüncü karasal kaplumbağa türü olarak bilinen şporlu kaplumbağalarda erkeklerin ağırlığı 100 kilogramı aşabiliyor. Bu devasa canlılar sıcaklıktan korunmak için yerin 10 ila 15 metre altına inen tüneller kazıyor.

Kaplumbağaların açtığı bu derin yuvalar, toprağın su geçirmeyen sert tabakasını parçalıyor. Oluşan çatlaklar sayesinde yağmur suyu yüzeyde buharlaşmak yerine derinlere nüfuz ediyor. Nem kazanan toprakta yıllardır uykuda bekleyen tohumlar birer birer çimlenirken, bölgeye gelen böcekler ve mikroorganizmalarla birlikte ekolojik zincir yeniden harekete geçiyor.

Teknoloji ve Kimyasal Kullanılmadı

Senegal'de yürütülen ve türün doğal yaşam alanına geri kazandırılması anlamına gelen reintrofeksiyon çalışmalarında şunların hiçbiri kullanılmadı:

• Tarım makinesi
• Sulama sistemi
• Kimyasal madde

Çalışmalar, insan baskısı ve avlanma nedeniyle sayısı azalan yerli türün ekosisteme yeniden döndürülmesi esasına dayandı. Uzmanlar, bu canlıları "ekosistem mühendisleri" olarak tanımlıyor ve yuvaların çevresinde oluşan mikro klima sayesinde, uzaydan bile görülebilen biyoçeşitlilik noktaları meydana geldiğini belirtiyor.

Tür Kendisi de Tehdit Altında

Bilim insanları bu yöntemin çölleşmeye karşı tek başına mucizevi bir çözüm olmadığını vurguluyor. İklim değişikliği, aşırı otlatma ve kuraklık gibi yapısal sorunların devam ettiği belirtiliyor.

Öte yandan ekosistemi canlandırma konusunda kritik bir rol üstlenen şporlu kaplumbağaların kendisi de ciddi bir tehdit altında. IUCN kırmızı listesinde yer alan türün doğal popülasyonu;

• Yaşam alanı tahribatı
• Kaçak avcılık
• Egzotik hayvan ticareti

nedenleriyle hızla azalmaya devam ediyor.