Ölümcül mantar geri döndü: Dört ana ilaç grubuna birden dirençli!

Candidozyma auris adlı ölümcül mantar türü endişe verici bir şekilde geri döndü. Kenya'da 28 yaşındaki bir kadında, mantar enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan dört ana antifungal ilaç grubunun tamamına dirençli bir varyant tespit edildi. Genetik incelemeler, bu direncin daha önce bildirilen benzer bir vakadan bağımsız olarak gelişmiş olabileceğini gösteriyor.

Vaka, planlı bir ameliyat için hastaneye başvuran genç kadında ortaya çıktı. Operasyonun ardından cerrahi bölgede enfeksiyon gelişen hastaya, başlangıçta olası bir bakteriyel enfeksiyona karşı antibiyotik uygulandı. Ancak sağlık sorunları geçmedi ve durum giderek kötüleşti.

Yara bölgesindeki iltihaptan alınan örneklerin incelenmesiyle C. auris saptandı. İleri düzey analizlerde, bu mantar varyantının dört ana antifungal ilaç sınıfının tamamına direnç gösterdiği belirlendi. Yayılmayı önlemek amacıyla hastane yönetimi özel tedbirler alınması için bilgilendirildi.

DİRENÇ MUTASYONLARI FARKLI OLDU

2022 yılında da dört ana antifungal ilaç sınıfının tamamına dirençli bir C. auris enfeksiyonu doğrulanmıştı. Kenya'daki bu vaka, dünya genelinde belgelenen bu tür vakaların ikinci örneği olabilir.

Bilim insanları, hastadan alınan mantar örneğinin genomunu dizileyerek detaylı genetik incelemeler gerçekleştirdi. En dikkat çekici bulgu ise, dirençle ilişkili mutasyonların 2022'de tespit edilen örnekteki mutasyonlardan farklı olduğuydu.

Araştırmacılar, iki vaka arasında doğrudan bir bağlantı bulunması ihtimalini tamamen dışlamıyor. Ancak bulgular, dört ilaç grubuna karşı direncin bağımsız yollarla gelişmiş olabileceğine işaret ediyor. Bu durum, söz konusu direncin tek bir genetik soyla sınırlı kalmayabileceği anlamına geliyor.

DÜNYA GENELİNDE KORKUTUCU TABLO

Daha önce Candida auris adıyla bilinen bu mantar türü, ciltte herhangi bir belirti vermeden taşınabiliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıflamış veya genel sağlık durumu kötü olan kişilerde hayati tehlike oluşturabilecek enfeksiyonlara yol açabiliyor. İlaç direnci de tedavi seçeneklerini ciddi ölçüde daraltıyor.

C. auris enfeksiyonları görece nadir olarak kabul edilse de bildirilen vaka sayılarında artış dikkat çekiyor:

• ABD'de 2024 yılında en az 6 bin 304 vaka kaydedildi
• Bu rakam, ülkede o tarihe kadar bildirilen en yüksek düzey oldu
• Mantar şu ana kadar en az 50 ülkede tespit edildi
• Dört ana ilaç grubunun tamamına dirençli enfeksiyonlar hâlâ son derece nadir olarak değerlendiriliyor

Araştırmacılara göre bu yüksek dirençli varyantlar, özellikle yeni ilaçlara erişimin sınırlı olduğu sağlık kuruluşlarında ciddi bir risk oluşturuyor. Hastanelerde uygun enfeksiyon kontrolü, hijyen ve izolasyon uygulamalarının yayılmanın önlenmesinde hayati önem taşıdığı vurgulanıyor. C. auris enfeksiyonlarına karşı aşı geliştirilmesi de dahil olmak üzere alternatif müdahale yöntemleri üzerine çalışmaların sürdüğü bildiriliyor.