Okyanusun Ortasındaki Kayalığa İnşa Edilen Tarihi Deniz Fenerinin Dramatik Hikâyesi

Oregon kıyılarından yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki kayalık bir ada üzerine inşa edilen Tillamook Kaya Feneri, 21 Ocak 1881'de hizmete girdi. O dönem ABD'nin Batı Kıyısı'nda inşa edilen en pahalı deniz feneri olan yapı, sert hava koşulları nedeniyle 1957'de hizmet dışı bırakıldı. Bugün Ulusal Tarihi Yerler Kayıt Listesi'nde yer alan fener, 1980-1999 yılları arasında anıt mezar olarak da kullanıldı.

İnşaat sürecinde yaşanan ölümcül olaylar

Fenerin inşası için 1878'de ABD Kongresi tarafından karar alındı. Ancak kayalık adanın hem konumu hem de sert hava koşulları, inşaatı baştan itibaren son derece tehlikeli hale getirdi. Deniz feneri inşaatçısı John R. Trewavas, ilk keşif çalışmalarını yürütürken kayalıkta ayağının kayması sonucu yükselen sulara kapılarak denize düştü. Trewavas'ın cansız bedenine bir daha ulaşılamadı.

İnşaatta çalışan işçiler de ağır koşullarla mücadele etti. Fener için alan açmak amacıyla kayanın tepesi patlatıldı. Ocak 1880'de, çalışmaların başlamasından yaklaşık 4 ay sonra çıkan şiddetli fırtına, dev dalgaların işçilerin aletlerini, su depolarını ve erzaklarını denize sürüklemesine neden oldu. Tarihi kayıtlara göre işçilerin tamamı hayatta kaldı, ancak yeni erzakların gelmesi için 2 haftadan uzun süre beklemek zorunda kaldılar.

İnşaatın bitimine az kala yaşanan gemi faciası

Deniz fenerinin inşası toplamda 500 günden fazla sürdü. Ancak çalışmaların tamamlanmasına yalnızca birkaç hafta kala, Lupatia adlı yelkenli mavna yoğun sis nedeniyle kayalıklara çarparak battı. Kazadan kurtulan olmadı; gemideki 16 mürettebatın tamamı hayatını kaybetti. Olaydan sağ kurtulan tek canlı ise bir köpekti.

Batı Kıyısı'nın en pahalı feneri

Tillamook Kaya Feneri, resmen hizmete açıldığında maliyeti 125 bin dolara ulaşmıştı. Bu tutar, yapıyı o dönem Batı Kıyısı'nın en pahalı deniz feneri konumuna getirdi.

Anakaradan uzak konumu ve sert hava koşulları, fenerin işletilmesini son derece güçleştiriyordu:

• İlk iki yıl boyunca dört deniz feneri bekçisi dönüşümlü olarak görev yaptı.
• Bekçiler, 42 gün çalışıp 21 gün izin yaptıkları bir düzende görevlendirildi.
• 1897'de feneri anakaraya bağlamak amacıyla bir telefon hattı kuruldu, ancak şiddetli fırtınalar kabloları defalarca kopardı ve bağlantı girişiminden vazgeçildi.

Dev fırtına ve hizmetin sonu

21 Ekim 1934'te meydana gelen güçlü bir fırtına, deniz fenerinde ciddi hasara yol açtı. Rüzgârın hızı saatte 175 kilometreye kadar ulaştı. Fırtına sırasında fenerin Fresnel merceği parçalandı, kulenin korkuluklarının bazı bölümleri yıkıldı ve denizden yapıya ulaşmayı sağlayan iniş platformu ağır hasar gördü.

Yıllar boyunca fırtınalara ve zorlu deniz koşullarına karşı mücadele eden deniz feneri, sonunda 1957'de hizmet dışı bırakıldı. Fenerin son bekçisi Oswald Allik görevini tamamlamadan önce, seyir defterine son kaydını düşmüştü.