İber Yarımadası Yön Değiştirdi: Milyonlarca Yıllık Hareketin Rotası Tersine Döndü

Akdeniz havzasındaki levha hareketlerini inceleyen uluslararası bir araştırma ekibi, İspanya ve Portekiz'in bulunduğu İber Yarımadası'nın günümüzde saat yönünde yavaş bir dönüş sergilediğini belirledi.

Uydu tabanlı jeodezik ölçümler ve sismik verilerle yürütülen çalışma, yarımadanın jeolojik geçmişindeki hareket yönünün tersine döndüğünü net bir şekilde ortaya çıkardı.

TETİS OKYANUSU'NUN KAPANMASI VE İBER BLOKUNUN AYRILMASI

Araştırma verilerine göre, Kretase döneminin sonlarında yaklaşık 90 milyon yıl önce başlayan Alpin dağ oluşum süreci, Tetis Okyanusu'nu kapatarak Afrika ve Avrasya levhalarını bir araya getirdi.

Bu süreçte Fransa'nın batı kıyılarından ayrılarak Biskay Körfezi'nin açılmasına yol açan İber mikro levhası, o dönemde saat yönünün tersine dönerek güneybatıya sürüklenmiş ve ardından Pireneleri oluşturacak şekilde Avrupa kıtasına kenetlenmişti.

SAAT YÖNÜNDE ROTASYON GERÇEKLEŞTİRİYOR

Bask Ülkesi Üniversitesi araştırmacılarından Asier Madarieta ve çalışma ekibinin elde ettiği yeni bulgular, Afrika ve Avrasya levhalarının yılda 4 ila 6 milimetre hızla birbirine yaklaşmayı sürdürdüğünü gösteriyor.

Ancak sınır hattının karmaşık bir yapı kazandığı Cebelitarık Yayı ve çevresindeki sismik hareketler incelendiğinde, İber Yarımadası'nın özellikle batı ve güneybatı kesimlerinde bu kez saat yönünde bir rotasyon gerçekleştiği tespit edildi.

DEPREM RİSKİ VE BÖLGESEL DEFORMASYON DİNAMİKLERİ

Uzmanlar, Afrika levhasının Cebelitarık'ın batısında oluşturduğu sıkışma kuvvetleri ile Alboran bölgesindeki kabuk deformasyonunun yarımadanın farklı bölgelerindeki hareket farklılıklarını belirlediğini ve bu dinamiklerin bölgedeki deprem tehlikesinin haritalandırılmasında temel veri oluşturduğunu kaydetti.