Çin'in Kuzeydoğusunda Yol Altındaki Donmuş Topraklar Çözülmeye Başladı

Çin'in kuzeydoğusundaki Da Xing'anling Dağları çevresinde, yıllardır donmuş halde bulunan toprak tabakasının sıcaklık artışı ve insan faaliyetleri nedeniyle çözülmeye başladığı belirlendi. Araştırmacılar, bu sürecin ulaşım altyapısı üzerinde ciddi bir risk oluşturduğunu vurguladı.

Yürütülen incelemede, donmuş toprağın kaybettiği kararlılığın kara yollarında ve demir yollarında çökmelere, derin çatlaklara ve yol yüzeylerinde bozulmalara yol açtığı tespit edildi. Çalışma kapsamında bölgedeki en önemli ulaşım güzergahları detaylı olarak incelendi.

İnceleme altına alınan güzergahlar arasında G301, G10, G111, G331 ve G332 kara yolları, Yalin ve Nenlin orman demir yolları ile Çin-Rusya petrol boru hatlarının geçtiği bölgeler yer aldı.

290 Riskli Nokta Belirlendi

Araştırmacılar, saha ölçümleri sonucunda üç farklı türde zemin bozulması tespit etti:

• 85 noktada donmuş toprağın çözülmesine bağlı çökme
• 49 noktada uzunlamasına çatlak oluşumu
• 156 kesimde dalgalı zemin bozulması

Böylece bölgede toplam 290 riskli alan belirlendi. Bu noktaların özellikle 400 ila 600 metre rakım arasındaki alanlarda yoğunlaştığı gözlendi.

Bulgular, söz konusu güzergahların tamamının çökeceği anlamına gelmiyor; ancak mevcut zemin bozulmalarının ulaşım güvenliği açısından yakından izlenmesi gerektiği net biçimde ortaya kondu.

Asfalt Kaplamaların Altında Daha Yüksek Sıcaklık

Dikkat çeken bir diğer bulgu da farklı yol kaplamalarının altında yapılan sıcaklık ölçümleri oldu. Zeminin ilk bir metre derinliğinde kaydedilen sıcaklık değerleri şöyle:

• Asfalt kaplama altında: 5,1 derece
• Beton yüzey altında: 4,3 derece
• Deneysel beton tuğla kaplama altında: 2,5 derece

Çalışmada, güneş ışığını emen yol yüzeylerinin ve biriken suyun donmuş toprağın çözülme sürecini hızlandırabildiği belirtildi. Bu nedenle asfalt kaplamaların en yüksek sıcaklık artışına neden olduğu görüldü.

Petrol Boru Hatlarının Isı Etkisi Daha Geniş Alanı Kapsıyor

Çin-Rusya petrol boru hatlarının çevresindeki ısıl etkinin, kara yolları ve demir yollarından daha geniş bir alana yayıldığı tespit edildi. Boru hatlarının yaklaşık 16 metreye kadar uzanan bir bölgede zemin sıcaklığını etkilediği, diğer ulaşım yapılarında bu mesafenin yaklaşık 10 metre olduğu hesaplandı.

Risk Büyüyor: Düzenli İzleme Şart

Araştırmacılar, sıcaklık artışının devam etmesi halinde bölgedeki kara yolları, demir yolları ve petrol boru hatlarında hasar riskinin giderek büyüyebileceği konusunda uyardı. Riskli güzergahların düzenli olarak izlenmesi ve yeni altyapı projelerinde donmuş zeminin özelliklerinin dikkate alınması önerildi.