Boşanma Davasında Yapay Zekaya Güvenen Koca Fazladan Para Ödeyecek

Eşinden ayrılmak veya çocuklarının velayetini almak için binlerce dolarlık avukatlık masrafını ödemek istemeyenlerin, internetteki yapay zeka sohbet uygulamalarına danışması adliyelerde daha önce görülmemiş bir karmaşaya yol açıyor.

Yasa maddelerini sıralayan ve kullanıcısına duymak istediği haklılığı vadeden algoritmalar, duruşma salonuna girildiğinde gerçeklerle uyuşmuyor. Tek taraflı anlatımları doğru kabul eden programların hazırladığı dilekçeler nedeniyle vatandaşlar hakim karşısında sahte emsal kararlarla yakalanıyor, yetkisiz mahkemelere başvuruyor ve bedava sandıkları tavsiyelerin bedelini iki katı masrafla ödüyor.

Hukuk uzmanları, bir evliliğin bitişinde her iki tarafın olayları farklı anlattığını, yapay zekanın ise karşı tarafın elindeki delilleri veya mali harcamaları göremediğine dikkati çekiyor.

Bot'a 20 Dolar Verip Dilekçe Yazdı, Hakim Karşısında Zor Durumda Kaldı

ABD'nin Georgia eyaletinde yaşayan 35 yaşındaki din görevlisi ve çatı malzemeleri satıcısı Logan Burns, eşiyle ayrılık aşamasına geldiğinde çocuklarının Montana'ya götürülmesiyle velayet mücadelesine girdi. Montana'daki bir avukatın davayı üstlenmek için 7 bin dolar istemesi üzerine Burns, aylık 19,99 dolara ChatGPT abonesi oldu.

Botun kendisine adeta bir avukat gibi yol gösterdiğini düşünen Burns, çocuğun altı aydan az kaldığı eyalette davanın açılamayacağına dair genel bir yasa kuralını ekranda görünce hemen harekete geçti. Yapay zekanın yönlendirmesiyle Montana'daki mahkemenin yetkisiz olduğunu savunan Burns, duruşmada hakime doğrudan "Teknik olarak yargı yetkiniz yok." dedi.

Hakimin sert tepkisiyle karşılaşan Burns, acil durumlarda mahkemenin derhal devreye girebileceğini ve bu acil başvuruyu bizzat kendisinin yaptığını salonda öğrendi. Hakimden özür dilemek zorunda kalan Burns, yaşadıklarını şöyle anlattı:

"Sayın Hakim, sizi hiçbir şeyle suçlamıyorum. ChatGPT bana temel bilgiyi verdi. Ancak hukukun yorumunu sunmuyor."

"Kolay Kazanırsın" Diye Bota İnanan İş İnsanı Fazladan Para Ödeyecek

İnternet üzerinden sağlık ürünleri satan bir şirket sahibi de yapay zekanın kurbanı oldu. Boşanırken eski eşine yüksek miktarda nafaka ödemeyi kabul eden iş insanı, işleri bozulunca ödemeyi kısmak için yapay zekaya danıştı.

Bot, gelirinin düştüğünü söyleyen adama davayı çok kolay kazanacağını ve nafakanın hemen indirileceğini söyledi. Los Angeleslı aile avukatı Hossein Berenji, sohbet robotunun müvekkilinin şirket defterlerine ya da hiç kısmadığı kişisel harcamalarına bakmadığını, sadece sözlü beyanını gerçek saydığını belirtti.

Bota güvenen adam ilk avukatını bu stratejiye ikna ederek dava açtı. Ancak eski eşin avukatı aynı şirket kayıtlarını mahkemeye sunarak gelirin aslında düşmediğini ispatladı ve hakim davayı reddetti.

İlk avukatını suçlayıp yeni bir hukuk bürosuna geçen iş insanı için adli muhasebeci tutuldu. Şirketin satışlarının yüksek görünmesine rağmen depodaki malların bozulduğu ve elde kazanç kalmadığı ancak iki yıllık incelemeyle ve ikinci bir hukuk bürosunun çabasıyla kanıtlanabildi. Hakim nafakayı geçici olarak durdursa da, müvekkilin ilk avukata ödediği paranın tamamen çöpe gittiği ve iki yıl boyunca fazladan nafaka ödemek zorunda kalındığı vurgulandı.

Mahkemelere Olmayan Kanun Maddeleriyle Dilekçe Yağıyor

Yapay zekanın fütursuz kullanımı sadece davacıları değil, avukatları ve mahkeme heyetlerini de çileden çıkarıyor. Yürütülen bir araştırmaya göre avukatların yüzde 80'inin müvekkillerinden yapay zekayla yazılmış taslaklar, dilekçeler ve stratejiler aldığını ortaya koydu.

San Francisco'daki UC Law bünyesinde yargı kararlarını tarayan bir uzman, aile mahkemelerinde hakimlerin sahte kanun maddesi, uydurma içtihat veya bariz yapay zeka hatası tespit ettiği 148 dava kararı belirledi. Bu kararların 100'den fazlası doğrudan bu yıl kayıtlara geçti.

• Denver'da görev yapan avukat Maha Kamal, bir velayet davasında babanın yapay zekaya yazdırdığı dokuz ayrı dilekçeyle mahkemeyi kilitlediğini, metinlerden birinde hukuk sisteminde hiç yer almayan uydurma bir kurala atıf yapıldığını tespit etti. Hakimin babayı bir daha yapay zeka metni vermesi halinde para cezasına çarptırmakla tehdit ettiği belirtildi.
• Florida'da ise bir kişinin 145 dilekçenin ardından istinaf mahkemesine 45 sayfalık yapay zeka metni ve 863 sayfalık ek göndermesi üzerine, mahkeme avukatsız yapılacak tüm yeni başvuruları yasakladı.

Toronto'da avukatlık yapan Steven Benmor ise müvekkillerine durumu tek bir cümleyle özetledi: "Bir insan uzmandan bir robot uzmanla tartışmaya girmesini isteyerek gereksiz yere para harcamayın."