Birçok kişi farkında bile değil: Yetişkinlerde otizmin 5 dikkat çekici belirtisi

Otizm spektrum bozukluğu, kişinin çevresini algılama biçimini, sosyal ilişkilerini ve iletişim kurma şeklini etkileyebilen nörogelişimsel bir durum olarak biliniyor. Bazı yetişkinler, yıllar boyunca yaşadıkları belirli sosyal zorlukların ya da tekrarlayan davranış kalıplarının nedenini uzun süre fark etmeyebiliyor.

Peki, yetişkinlerde otizmin belirtileri nelerdir? İşte uzmanların dikkat çektiği 5 temel özellik:

1. Sosyal İletişimde Zorlanma

Karşılıklı konuşmaları sürdürmekte, ima edilen mesajları anlamakta ya da beden dilini yorumlamakta zorluk yaşayan otistik yetişkinler, göz temasının ne zaman kurulacağını kestiremeyebilir. Sohbet sırasında ne söyleneceğini stresli bir şekilde düşünmek de yaygın görülen deneyimler arasındadır. Ancak bu özelliklerin tek başına ortaya çıkması otizm tanısı anlamına gelmez.

2. Rutinlere ve Alışkanlıklara Bağlılık

Günlük yaşamda belirli bir düzene ihtiyaç duymak, planların aniden değişmesinden rahatsız olmak veya aynı işleri her zaman benzer sırayla yapmayı tercih etmek otizmin özellikleri arasında yer alabilir. Beklenmedik değişiklikler, bazı kişilerde kaygıya ve yoğun strese yol açabilir.

3. Yoğun ve Sınırlı İlgi Alanları

Bazı otistik yetişkinler belirli konulara son derece yoğun ilgi duyabilir ve bu alanlarda ayrıntılı bilgi biriktirebilir. İlgilendikleri konuya uzun süre odaklanmak, aynı etkinlikleri tekrarlamaktan keyif almak ya da başka konulara geçmekte zorluk yaşamak sık rastlanan özelliklerdendir.

4. Ses, Işık ve Dokunmaya Karşı Hassasiyet

Kalabalık ortamlardaki sesler, parlak ışıklar, belirli kumaşların dokusu, kokular veya yiyeceklerin kıvamı bazı otistik yetişkinler için ciddi şekilde rahatsız edici olabilir. Buna karşılık bazı kişiler belirli duyusal uyaranlara daha az tepki verebilir. Bu farklılıklar, günlük yaşamı ve sosyal ortamlarda bulunmayı doğrudan etkileyebilir.

5. Sosyal Ortamlardan Sonra Yoğun Yorgunluk

Sosyal ilişkileri sürdürmek için konuşmaları önceden planlamak, başkalarının davranışlarını bilinçli şekilde taklit etmek veya doğal gelen tepkileri kontrol etmek bazı otistik yetişkinler açısından fazlasıyla yorucu olabilir. Bu yoğun çaba, sosyal ortamların ardından yalnız kalma ihtiyacına ve derin bir zihinsel yorgunluğa yol açabilir. Otistik özelliklerini çevresinden gizlemek veya toplumsal beklentilere uyum sağlamak için harcanan bu efora "maskeleme" denir.

Yetişkinlerde Otizm Nasıl Anlaşılır?

Otizm tanısı, tek bir belirtiye veya çevrim içi bir test sonucuna dayanarak konulamaz. Uzman değerlendirmesinde kişinin gelişim öyküsü, çocukluk dönemi özellikleri, sosyal iletişim biçimi, davranış kalıpları ve günlük yaşamının nasıl etkilendiği birlikte ele alınır.

• Belirtilerin bazılarını kendinde görmek, otistik olunduğu anlamına gelmez
• Sosyal kaygı, DEHB veya başka durumlar da benzer özellikler gösterebilir
• Belirtilerin yaşamı olumsuz etkilediğini düşünenlerin psikiyatri uzmanından değerlendirme alması uygun bir adım olacaktır