Araştırma: Zayıflama ilaçları tırnak sorunlarıyla bağlantılı olabilir

Obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde yaygın olarak kullanılan GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili yürütülen yeni bir araştırma, bu ilaçları kullanan kişilerde tırnak sorunlarının daha sık görüldüğünü ortaya çıkardı. Fransa, ABD, Brezilya ve Meksika'dan toplam 1.904 kişinin verilerinin değerlendirildiği çalışmada çarpıcı sonuçlar elde edildi.

Çalışmada 575 GLP-1 kullanıcısı ile bu ilaçları hiç kullanmamış 1.329 tip 2 diyabet veya obezite hastasının verileri karşılaştırıldı. Buna göre GLP-1 kullanıcılarının yüzde 39'u tırnak ayrılması yaşadığını bildirirken, ilaç kullanmayan karşılaştırma grubunda bu oran yalnızca yüzde 9 olarak kaydedildi.

Araştırma sonuçları, 2026 yılında Viyana'da düzenlenen Avrupa Dermatoloji ve Zührevi Hastalıklar Akademisi kongresinde sunuldu. Ancak araştırmacılar, bulguların tek başına ilaçların tırnak sorunlarına yol açtığını kanıtlamadığının altını çizdi.

Tırnak sorunları ilaç kullanıcılarında daha yaygın

Genel tırnak rahatsızlıkları açısından bakıldığında da benzer bir tablo ortaya çıktı. GLP-1 kullananların yüzde 66'sı en az bir tırnak rahatsızlığı bildirdi, karşılaştırma grubunda bu oran yüzde 53 oldu. Tırnaklarda renk değişimi de kullanıcılar arasında belirgin şekilde daha yaygındı; bu şikâyet kullanıcıların yüzde 46'sında, karşılaştırma grubunda ise yalnızca yüzde 17'sinde görüldü.

Çalışmanın yazarı Charles Taieb, sonuçların iki grup arasında anlamlı bir ilişkiye işaret ettiğini belirtirken, tedavi sürecinde ortaya çıkan her belirtinin doğrudan ilaca bağlanamayacağını vurguladı.

Tırnak ayrılması ne anlama geliyor?

Tırnak plağının tırnak yatağından ayrılması tıp dilinde onikoliz olarak adlandırılıyor. Bu durum kısmi ayrılma şeklinde görülebildiği gibi bazı vakalarda daha ileri düzeyde de gelişebiliyor. Uzmanlara göre tırnak ayrılması yaralanmalar, cilt hastalıkları, enfeksiyonlar ve beslenme eksiklikleri gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabiliyor.

Çalışmada katılımcıların bildirdiği tırnak ayrılmasının hangi ölçüde olduğu ise netleştirilmedi. Bulgular kısmi ayrılma ile tırnağın tamamen kaybedilmesi arasında ayrım yapmıyor. Bu nedenle yüzde 39'luk oran, katılımcıların tırnaklarını tamamen kaybettikleri anlamına gelmiyor; bildirilen tırnak ayrılması şikâyetinin sıklığını ifade ediyor.

Kilo kaybı tek başına açıklayıcı olmayabilir

Araştırmacılar sonuçları değerlendirirken katılımcıların dermatolojik durumlarını ve beslenme eksikliklerini de hesaba kattı. Bu faktörler kontrole alındığında bazı ilişkiler zayıflasa da tırnak ayrılması ve renk değişimi GLP-1 kullanıcılarında daha sık bildirilmeye devam etti.

Ekip ayrıca kilo kaybının sonuçlara etkisini de inceledi. Kilo veren katılımcılarla yapılan analizde de gruplar arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı kaldığı görüldü. Bu bulgu, kilo kaybının tek başına gözlenen farklılıkları açıklamayabileceğine işaret ediyor. Ancak mevcut araştırmanın yapısı, ilaçların tırnaklar üzerindeki doğrudan etkisini kanıtlamaya yeterli değil.

Saç dökülmesi şikâyetleri de incelendi

Aynı katılımcı grubunu kapsayan ayrı bir çalışmada saç ve saç derisi şikâyetleri de değerlendirildi. Ortaya çıkan sonuçlar şöyle:

• GLP-1 kullanıcılarının yüzde 50'si olağan dışı saç dökülmesi bildirdi, karşılaştırma grubunda bu oran yüzde 34'tü.
• Saç hacminde veya yoğunluğunda azalma bildirenlerin oranı ilaç kullanıcılarında yüzde 42, karşılaştırma grubunda yüzde 19 oldu.
• Kullanıcıların bir bölümünde saç dökülmesine kaşıntı, kızarıklık ve pullanma gibi saç derisi belirtileri de eşlik etti.

Dermatolog Bruno Halioua, gözlenen belirtilerin hızlı kilo kaybından sonra görülebilen saç dökülmesinin ötesine geçebileceğini ve iltihaplanma belirtilerini de içerebileceğini öne sürdü. Bununla birlikte bu bulgular da ilaçların doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor.

Araştırmacılar daha kapsamlı inceleme planlıyor

Çalışmaların bazı sınırlılıkları bulunuyor:

• Katılımcılar belirtilerini kendileri bildirdi.
• Araştırma, kişileri tedavi öncesinden başlayarak düzenli dermatolojik muayenelerle takip etmedi.
• Kullanılan ilaçların ayrıntıları ve her ilaç için ayrı sonuçlar paylaşılmadı.

Ayrıca çalışmanın bir cilt ve saç bakım ürünleri geliştiren kurumsal bir firmanın laboratuvarlarının desteğiyle yürütüldüğü belirtildi.

Araştırmacılar sonraki aşamada hastaları tedavinin başlangıcından itibaren düzenli takip etmeyi planlıyor. Standart dermatolojik muayeneler ve biyolojik ölçümlerle belirtilerin ne zaman ortaya çıktığının, hangi faktörlerle ilişkili olabileceğinin ve zaman içinde düzelip düzelmediğinin belirlenmesi hedefleniyor.

Uzmanların genel önerisi ise tırnak değişiklikleri, saç dökülmesi veya saç derisinde kaşıntı ve kızarıklık fark eden kişilerin tedaviyi kendi başlarına bırakmak yerine doktorlarına danışmaları yönünde. Araştırma sonuçları, bu ilaçları kullanan herkesin söz konusu sorunları yaşayacağı anlamına gelmiyor.