3 bin 400 yıllık tabletlerde ateşli salgının izleri: Şehirden şehre yayılan hastalık çocukları vurmuş

Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar bölgesinde arkeolojik kazılar tüm hızıyla devam ediyor. Kızılırmak kıyısında yer alan ve Hitit döneminde Samuha adıyla anılan bu antik kentte, son dönemde yapılan çalışmalarda Kral 2'nci Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası gün yüzüne çıkarıldı.

Hititçe ve Hurrice kaleme alınan, yaklaşık 3 bin 400 yıllık bu tabletler; devlet yönetimi, askerî faaliyetler, kraliyet ailesi ve dönemin sosyal yaşamına dair zengin bilgiler taşıyor. Belgelerden bazılarında ise şehirden şehre yayılan, yüksek ateşle seyreden bir salgın hikâyesi dikkat çekiyor.

Çocukları ve bebekleri vuran ölümcül hastalık

Tabletlerde, özellikle çocukları ve bebekleri ölüme sürükleyen bu hastalığın detayları aktarılıyor. Küçük prens ve prensesler ile yüksek rütbeli Hitit görevlilerinin çocuklarının sağlık durumları, fal sorgulamaları aracılığıyla yakından takip edilmiş. Metinler, salgının Hitit kraliyet ailesinde yarattığı yoğun kaygıyı da doğrudan yansıtıyor.

Henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumunun büyük endişeyle ele alındığı belgelerde, geleceğinin kehanet yoluyla anlamaya çalışıldığı görülüyor. Başka bir tablette ise bu bebek prensesin hayatını kaybettiği ve onun için yapılan cenaze ritüelinin kayıt altına alındığı belirtiliyor.

Generallerin krala gönderdiği acil yardım çağrısı

Tabletlerden biri de Batı Anadolu'daki Hitit generallerinden krala gönderilmiş bir mektup olarak tespit edildi. Mektupta Hitit bölgesinin düşmanlar tarafından kuşatıldığı belirtilerek asker, at ve savaş arabası talep ediliyor. Yardım gelmezse ordunun yok edileceği uyarısında bulunan generaller, desteğin gönderilmemesi halinde ortaya çıkacak sonuçların sorumluluğunu üstlenmeyeceklerini de vurguluyor.

Kuş falcılarının yol kayıtları da arşivde

Arşivdeki bir başka tablette ise kuş falcılarının tuttuğu kayıtlar yer alıyor. Samuha'nın dışına çıkarak farklı bölgelerde gözlem yapan falcıların konakladıkları kentler, izledikleri güzergâhlar ve gözlemledikleri kuşlar, adeta bir yol günlüğü gibi belgelerde ayrıntılı biçimde kaydedilmiş.

Geçen yılki buluntularla birlikte 184'e ulaşan bu kraliyet arşivi, 21'inci yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv olma özelliğini taşıyor. Arşiv, Hitit döneminin siyasi, askeri ve sosyal hayatına dair şimdiye kadarki en zengin kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.