24 Yıl Sonra Her 8 Kişiden Birini Bu 2 Hastalık Vuracak - Bilim Dünyası Alarm Veriyor

Avustralya'daki Yeni Güney Galler Üniversitesi bünyesindeki Sağlıklı Beyin Yaşlanması Merkezi araştırmacıları, hafıza üzerine geniş kapsamlı bir küresel koort çalışması kapsamında derlenen verileri analiz etti. Altı kıtada 18 ülke ve bölgeyi kapsayan nüfus temelli 22 ayrı araştırmanın verileri, toplam 38 bin 418 kişinin bilgileriyle birlikte değerlendirildi.

Analizin sonuçlarına göre, dünya genelinde 2023 yılında 11,4 milyon yeni demans vakası tespit edildi. Bilim insanları, bu sayının 2050 yılına gelindiğinde yılda 24,7 milyona ulaşabileceğini öngörüyor.

Uzmanlar, her yıl 24 milyondan fazla yeni vakanın ortaya çıkmasının bireyler, aileler, sağlık sistemleri ve ekonomiler üzerinde ciddi bir baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Nüfusun yaşlanması ve yaşam süresinin uzaması, demans vakalarındaki artışın başlıca nedenleri olarak gösteriliyor. Ancak uzmanlara göre bu tablo, hastalığın etkilerini azaltmak için yapılabileceklerin göz ardı edilmesini gerektirmiyor.

Öte yandan araştırma verileri, demans görülme sıklığının kadınlarda erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Hastalığın yükünün ise düşük ve orta gelirli ülkelerde daha fazla hissedildiği belirtiliyor.

OSTEOARTRİT VAKALARI DA 2050'YE KADAR 1 MİLYARA ULAŞABİLİR

Demans, dünya nüfusunu tehdit eden tek hastalık değil. Avustralya'daki Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen bir uluslararası araştırma ekibi, osteoartrit vakalarının da önümüzdeki yıllarda hızla artacağı konusunda uyarıda bulundu.

Araştırmacılara göre 2023 yılında dünya genelinde yaklaşık 600 milyon kişinin osteoartritle yaşadığı tahmin ediliyor. Bu sayının 2050 yılına kadar yaklaşık 1 milyara ulaşması bekleniyor. Başka bir ifadeyle, hastalığın dünya nüfusunun yaklaşık sekizde birini etkilemesi öngörülüyor.

Bilim insanları, sağlık sistemlerinin artan osteoartrit vakalarını önleme ve tedavi etme konusunda yeterince hazırlıklı olmadığına işaret ediyor.

Araştırmanın baş yazarı Profesör Andrew Briggs, osteoartritin toplumda çoğu zaman yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak görüldüğünü belirtiyor. Bu yaygın algının, hastalığın önlenmesi ve tedavisi için yapılabileceklerin göz ardı edilmesine yol açtığını ifade eden Briggs, osteoartritin kronik hastalıkların yönetimine yönelik sağlık hizmetlerinde ve ulusal sağlık politikalarında yeterince ele alınmadığını vurguluyor.

OSTEOARTRİT NEDİR?

Osteoartrit, halk arasında eklem kireçlenmesi olarak da bilinen, eklemlerdeki dokuların zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Hastalıkta, normalde kemiklerin uçlarını kaplayarak hareket sırasında sürtünmeyi azaltan ve darbeleri emen kıkırdak doku giderek aşınır.

Osteoartritin etkileri yalnızca kıkırdakla sınırlı kalmaz. Kemikler, eklem kapsülü, bağlar ve eklemin iç yüzeyini kaplayan sinoviyal zar da hastalıktan etkilenebilir. Bu değişiklikler ağrıya, hareket kısıtlılığına ve günlük yaşamın zorlaşmasına yol açabilir.

Araştırmaya göre, osteoartritle ilişkili küresel engellilik yükü 1990-2023 yılları arasında yüzde 65 arttı. Uzmanlar, gerekli önlemler alınmadığı takdirde bu yükün önümüzdeki yıllarda daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.

NE YAPILABİLİR?

Uzmanlara göre osteoartrit riskini ve hastalığın yol açtığı sorunları azaltmak için dikkat edilmesi gereken noktalar şöyle:

• Fazla kilodan kaçınmak: Aşırı kilo, eklemlere binen yükü artırarak hastalık riskini yükseltiyor.
• Dengeli beslenme: Sağlıklı kilonun korunması için dengeli bir beslenme düzeni önemli.
• Düzenli fiziksel aktivite: Yürüyüş ve kişiye uygun egzersizler, hareket kabiliyetinin korunmasına ve kasların güçlenmesine yardımcı olabiliyor.
• Kişisel egzersiz planı: Mevcut eklem sorunları bulunan kişilerin egzersiz programlarını sağlık durumlarına göre belirlemesi gerekiyor.

Araştırmacılar, osteoartritin yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Hastalığın önlenmesi, erken dönemde fark edilmesi ve etkili biçimde yönetilmesi için hem bireysel önlemlerin hem de sağlık politikalarının güçlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyorlar.